Βρεφικά προϊόντα που πρέπει να αποφεύγετε: κρεβάτια με κλίση και μαλακά μαξιλάρια θηλασμού

Από: Ντίνα ΝτιΜάτζιο, MD, FAAP

Η γέννηση ενός μωρού είναι μια απίστευτα συναρπαστική περίοδος! Πολλοί γονείς γράφουν λίστες με αντικείμενα που πιστεύουν ότι θα χρειαστεί το μωρό τους και πρέπει να αγοράσουν. Μπορεί, επίσης, να αρχίσετε να λαμβάνετε χρησιμοποιημένα αντικείμενα από φίλους, και την οικογένεια. Ωστόσο, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι ορισμένα δημοφιλή προϊόντα όχι μόνο είναι περιττά αλλά μπορεί να είναι και επικίνδυνα για τα βρέφη. Για παράδειγμα, κρεβατάκια ύπνου με κλίση, ρυθμιστές θέσεων, προστατευτικά κούνιας και άλλα μαλακά προϊόντα που μοιάζουν με μαξιλάρια μπορεί να είναι επικίνδυνα για την ασφάλεια των βρεφών.

Κάθε χρόνο, περίπου 3500 βρέφη πεθαίνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες απροσδόκητα κατά τον ύπνο. Αυτό μπορεί να συμβεί από ακούσια ασφυξία, σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου (ΣΑΒΘ) ή άγνωστες αιτίες. Για την πρόληψη αυτών των θανάτων, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συστήνει ότι όλα τα βρέφη πρέπει να κοιμούνται σε επίπεδες και σκληρές επιφάνειες. Τα μωρά πρέπει να κοιμούνται μόνα τους, χωρίς προστατευτικά, μαλακά κλινοσκεπάσματα, μαξιλάρια ή παιχνίδια. Επίσης, συστήνεται η μη χρήση προϊόντων που προορίζονται για βρέφη που μοιράζονται το κρεβάτι με τους γονείς.

Προϊόντα, όπως τα προστατευτικά κούνιας και τα κρεβατάκια ύπνου με κλίση, μπορούν να προκαλέσουν ασφυξία σε ένα μωρό. Αν και η απαγόρευσή τους έχει ήδη ξεκινήσει σε πολλές χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, τέτοια προϊόντα εξακολουθούν να βρίσκονται σε πολλά σπίτια και να πωλούνται σε δευτερογενείς διαδικτυακές αγορές.

Ξέρετε τώρα γιατί αυτά τα προϊόντα δεν πρέπει να βρίσκονται ούτε στη λίστα σας ούτε στο σπίτι σας.

Κρεβατάκια με κλίση και ρυθμιστές θέσεων για μωρά

Μερικές φορές ονομάζονται και φωλιές ύπνου για μωρά, κουκούλες, ξαπλώστρες, ή napper για μωρά. Οι ρυθμιστές θέσεων και τα βρεφικά κρεβατάκια με κλίση είναι δημοφιλή αντικείμενα στις λίστες των νέων γονέων εδώ και χρόνια.

Σύμφωνα με τις συστάσεις των αρμόδιων φορέων προστασίας καταναλωτή και παιδικής ασφάλειας στην Ελλάδα, προϊόντα ύπνου για βρέφη που παρουσιάζουν κλίση μεγαλύτερη από 10 μοίρες θεωρούνται μη ασφαλή. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι μαλακές ή υπερβολικά αφρώδεις επιφάνειες ύπνου αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο ατυχημάτων.

Τα βρεφικά κρεβατάκια ή καθίσματα ύπνου με κλίση τοποθετούν τα μωρά σε γωνία που μπορεί να φτάνει έως και τις 30 μοίρες. Σε αυτή τη θέση, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος το βρέφος να κοιμηθεί με το πηγούνι στο στήθος, γεγονός που μπορεί να περιορίσει τον αεραγωγό και να δυσκολέψει την αναπνοή του. Επιπλέον, τα βρέφη ενδέχεται να γλιστρήσουν ή να κυλήσουν έξω από τέτοιου τύπου προϊόντα και να παγιδευτούν κάτω ή δίπλα σε αυτά.

Αντίστοιχα προϊόντα με κλίση έχουν συνδεθεί διεθνώς με σοβαρά περιστατικά και θανάτους βρεφών, γεγονός που έχει οδηγήσει σε αυστηρές προειδοποιήσεις και ανακλήσεις.

Στο ελληνικό πλαίσιο, οργανισμοί όπως η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή, ο ΕΟΦ και ενώσεις καταναλωτών όπως η ΕΚΠΟΙΖΩ τονίζουν τη σημασία της επιλογής εγκεκριμένων προϊόντων ύπνου που πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και προτείνουν ο ύπνος των βρεφών να γίνεται πάντα σε επίπεδη, σκληρή επιφάνεια, χωρίς κλίση και χωρίς μαλακά υλικά.

Οποιοδήποτε προϊόν προκύψει ότι δεν είναι ασφαλές (π.χ. λόγω σχεδιασμού, κατασκευής, ατυχημάτων που καταγράφονται) μπορεί να απαγορευτεί ή να ανακληθεί από την αγορά μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος RAPEX ή ελληνικών αρχών. (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX%3A52021SC0168 ). Με τους ρυθμιστές θέσεων ύπνου, τα μωρά μπορεί να πνιγούν αν γυρίσουν στην κοιλιά τους, αφού δεν μπορούν να σηκώσουν το κεφάλι τους. Το μαλακό υλικό μπορεί να δυσκολέψει την αναπνοή, αν το πρόσωπο του μωρού πιεστεί πάνω του.

Ασφαλέστερα μαξιλάρια θηλασμού για βρέφη

Τα μαξιλάρια θηλασμού για βρέφη μπορεί να φαίνονται ότι αποτελούν ένα άνετο μέρος για τον ύπνο των μωρών, και πολλοί τα χρησιμοποιούν για να στηρίζουν τα μωρά, ακόμα και όταν δεν θηλάζουν ή όταν τρώνε από το μπιμπερό. Ωστόσο, ένα μαξιλάρι θηλασμού δεν είναι ποτέ ένα ασφαλές μέρος για τον ύπνο του μωρού. Τα προϊόντα αυτά έχουν συνδεθεί με τουλάχιστον πάνω από 160 θανάτους βρεφών.

Τα μαξιλάρια που σχεδιάζονται για θηλασμό πρέπει να είναι σκληρά και να χρησιμοποιούνται μόνο κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Ορισμένα μαξιλάρια θηλασμού στην αγορά πληρούν ήδη αυτά τα πρότυπα ασφαλείας. Οργανισμοί όπως η Γενική Γραμματεία Καταναλωτή, ο ΕΟΦ και ενώσεις καταναλωτών όπως η ΕΚΠΟΙΖΩ τονίζουν τη σημασία της επιλογής εγκεκριμένων προϊόντων ύπνου που πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και προτείνουν ο ύπνος των βρεφών να γίνεται πάντα σε επίπεδη, σκληρή επιφάνεια, χωρίς κλίση και χωρίς μαλακά υλικά.

Προειδοποιήσεις για τα βρεφικά ρηλάξ

Τα βρεφικά ρηλάξ είναι συνήθως στρογγυλά, με σχήμα μαξιλαριού και πρόκειται για προϊόντα σχεδιασμένα για την τοποθέτηση ενός βρέφους στο κέντρο τους. Αυτά τα προϊόντα δεν διατίθενται ως κρεβάτια ύπνου, αλλά συχνά τα μωρά αποκοιμούνται κατά τη χρήση τους. Τα βρέφη κινδυνεύουν από πνιγμό αν η μύτη ή το στόμα τους μπλοκαριστεί, ή αν γυρίσουν και πέσουν από αυτά.

Μπορείτε να απευθυνθείτε στη Γενική Διεύθυνση Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή, μέσω της οποίας κατατίθεται καταγγελία για μη ασφαλή προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά. Δείτε τον παρακάτω σύνδεσμο:

https://mitos.gov.gr/index.php/%CE%94%CE%94%3A%CE%91%CE%AF%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7_%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B1%CF%82_%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BB%CF%89%CF%84%CE%AE

Προστατευτικά μαξιλαράκια βρεφικού κρεβατιού

Τα προστατευτικά μαξιλαράκια του βρεφικού κρεβατιού για πολλά χρόνια θεωρούνταν βασικά στοιχεία του βρεφικού κρεβατιού. Αρχικά, είχαν σχεδιαστεί για να προστατεύουν τα μωρά από τα πηχάκια του κρεβατιού. Ωστόσο, είναι επικίνδυνα καθώς μπορούν να αυξήσουν τις πιθανότητες του κινδύνου πνιγμού, παγίδευσης και ακούσιου πνιγμού ή φραγής του αεραγωγού των μωρών. Επιπλέον, μεγαλύτερα μωρά μπορεί να τα χρησιμοποιήσουν ως σκαλί για να σηκωθούν και να βγουν από το κρεβάτι, με κίνδυνο να πέσουν. Οι αρμόδιοι φορείς προστασίας καταναλωτή και οι παιδιατρικές οδηγίες στην Ελλάδα συστήνουν να μη χρησιμοποιούνται προστατευτικά μαξιλαράκια, προσθήκες ή άλλα μαλακά αντικείμενα μέσα στην κούνια, και ο ύπνος των βρεφών να γίνεται αποκλειστικά σε εγκεκριμένο κρεβατάκι, με επίπεδη και σκληρή επιφάνεια, χωρίς πρόσθετα εξαρτήματα. Εκτός από τα παραδοσιακά προστατευτικά, τα καταστήματα πωλούν τώρα δικτυωτά προστατευτικά και κάθετα προστατευτικά για την επένδυση των πλευρών του βρεφικού κρεβατιού. Ακόμα όμως και αυτά μπορεί να χαλαρώσουν και να αποτελέσουν πηγή κίνδυνου για πνιγμό ενώ τα μωρά μπορεί, επίσης, να παγιδευτούν ανάμεσα σε αυτά και το στρώμα του κρεβατιού.

Όχι μόνο επικίνδυνά, αλλά και περιττά

Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι τα προστατευτικά των πλαϊνών του κρεβατιού, οποιουδήποτε είδους, αποτρέπουν τραυματισμούς σε νεογέννητα. Οι βρεφικές κούνιες που κυκλοφορούν νόμιμα στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση κατασκευάζονται σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας, τα οποία ορίζουν ασφαλείς αποστάσεις μεταξύ των κάγκελων ώστε να αποτρέπεται η παγίδευση του κεφαλιού του βρέφους. Αυτό σημαίνει ότι τα προστατευτικά στα πλαϊνά δεν είναι μόνο επικίνδυνα, αλλά και περιττά. Ίσως ανησυχείτε ότι το πόδι του παιδιού σας μπορεί πιαστεί ανάμεσα στις μπάρες του κρεβατιού. Σε αυτή την περίπτωση, χρησιμοποιήστε έναν υπνόσακο-κουβέρτα ή έναν υπνόσακο στο σωστό μέγεθος για το μωρό σας.

Οι ευρωπαικές προδιαγραφές ασφαλείας προστατεύουν τα μωρά.

Ένα ασφαλές περιβάλλον ύπνου είναι εξίσου σημαντικό και στην Ευρώπη, γι’ αυτό και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ισχύει αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο για τα προϊόντα ύπνου βρεφών, υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα προϊόντα που προορίζονται για ύπνο μωρών οφείλουν να συμμορφώνονται με τις ευρωπαϊκές οδηγίες και κανονισμούς γενικής ασφάλειας προϊόντων, καθώς και με εναρμονισμένα ευρωπαϊκά πρότυπα (EN), ώστε να αποφεύγονται δυνητικά επικίνδυνες κατασκευές, όπως κρεβατάκια με κλίση, κλίνες εντός κρεβατιού ή ακατάλληλες φορητές και συμπαγείς κούνιες. Τα προϊόντα αυτά πρέπει να πληρούν αντίστοιχα κριτήρια ασφάλειας με εκείνα που ισχύουν για τις κλασικές κούνιες, τα λίκνα και τα πάρκα ύπνου.

Επιπλέον, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ασφάλεια των καταναλωτών και ειδικά μέσω του Γενικού Κανονισμού Ασφάλειας Προϊόντων (GPSR), απαγορεύεται η διάθεση στην αγορά προϊόντων που ενέχουν σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των βρεφών, συμπεριλαμβανομένων προϊόντων ύπνου με κλίση ή προστατευτικών πλαϊνών κρεβατιού που δεν πληρούν τα απαιτούμενα πρότυπα. Στην Ελλάδα, οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται μέσω των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών, σε συνεργασία με το ευρωπαϊκό σύστημα ταχείας ειδοποίησης RAPEX, ώστε να εντοπίζονται και να αποσύρονται επικίνδυνα προϊόντα.

Μέχρι σήμερα, όλα τα καταστήματα και οι ηλεκτρονικοί έμποροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, οφείλουν να έχουν αποσύρει από την πώληση ή να έχουν απαγορεύσει προϊόντα ύπνου βρεφών που δεν συμμορφώνονται με τα ισχύοντα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας. Παράλληλα, αρκετές εταιρείες έχουν προχωρήσει σε εθελοντικές ανακλήσεις τέτοιων προϊόντων, στο πλαίσιο της υποχρέωσής τους να διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας για τα βρέφη και να ενημερώνουν άμεσα τους καταναλωτές.

Ακόμη και σε χώρες όπου επικίνδυνα βρεφικά προϊόντα έχουν αποσυρθεί ή απαγορευτεί, ενδέχεται να εξακολουθούν να κυκλοφορούν σε καταστήματα μεταχειρισμένων ή μέσω ιδιωτικών αγγελιών. Πριν από τη χρήση οποιουδήποτε βρεφικού προϊόντος, είναι σημαντικό να ελέγχετε τις λίστες ανακλήσεων στο ευρωπαϊκό σύστημα Safety Gate (πρώην RAPEX), καθώς και τις σχετικές ανακοινώσεις της Γενική Γραμματεία Καταναλωτή, ώστε να διαπιστώνετε αν το προϊόν έχει αποσυρθεί για λόγους ασφάλειας.

Γραμμή Καταναλωτή: 1520

Για να παραμένετε ενημερωμένοι σχετικά με νέες ανακλήσεις, μπορείτε να εγγραφείτε στις ειδοποιήσεις του Safety Gate. Παράλληλα, είναι σημαντικό να διασφαλίζετε ότι όλοι όσοι φροντίζουν το παιδί σας (γονείς, παππούδες, παιδικοί σταθμοί, φροντιστές) γνωρίζουν ποια προϊόντα έχουν κριθεί μη ασφαλή και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται.

Μην ξεχνάτε ότι…

Το μωρό σας πρέπει να κοιμάται μόνο σε προϊόντα ύπνου που έχουν σχεδιαστεί ως ασφαλείς χώροι για ύπνο, όπως κρεβάτια, κούνιες και φορητά κρεβατάκια. Άλλα προϊόντα όπως κούνιες με κλίση, καθίσματα με κλίση, ρηλάξ και άλλα προϊόντα για να κάθονται δεν είναι ασφαλή για ύπνο. Εάν το μωρό σας αποκοιμηθεί σε κάποιο από αυτά, μεταφέρετέ το αμέσως σε έναν ασφαλή χώρο για ύπνο.

Αν έχετε ερωτήσεις σχετικά με προϊόντα ασφαλούς ύπνου για το μωρό σας, συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρό σας.

9/5/2023