Πρόληψη των Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Λοιμώξεων

Οι σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις (ΣΜΛ) είναι λοιμώξεις που μεταδίδονται μέσω σεξουαλικής επαφής. Αν και η επίπτωση των αναφερόμενων ΣΜΛ έχει μειωθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής την τελευταία δεκαετία, ο αριθμός τέτοιων λοιμώξεων σε παιδιά και εφήβους παραμένει πολύ υψηλός. Περίπου το 25% των εφήβων στην Αμερική θα νοσήσει από ΣΜΛ πριν αποφοιτήσει από το Λύκειο.

Τις ΣΜΛ προκαλούν βακτήρια ή ιοί. Οποιοσδήποτε κάνει σεξ με άλλο άτομο μπορεί να κολλήσει. Ενώ τα συμπτώματα των ΣΜΛ μπορεί να κυμαίνονται από ήπιο ερεθισμό και πόνο μέχρι σοβαρό άλγος, πολλές φορές δεν υπάρχουν καθόλου συμπτώματα. Η λοίμωξη από χλαμύδια, για παράδειγμα, είναι γενικά ασυμπτωματική ή προκαλεί μόνο ήπια συμπτώματα. Η διάγνωση μπορεί να μην γίνει μέχρι να εμφανιστούν επιπλοκές.

Οι έφηβοι/ες και οι νέοι ενήλικες έχουν υψηλότερα ποσοστά ΣΜΛ από οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή ομάδα. Ένας από τους κύριους λόγους είναι ότι συχνά κάνουν σεξ χωρίς προφύλαξη. Είναι επίσης βιολογικά πιο πιθανό να αναπτύξουν μια λοίμωξη. Επιπλέον, μπορεί να είναι λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιούν υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης που θα μπορούσαν να τους δώσουν πληροφορίες για το πώς να προστατευθούν από τις ΣΜΛ.

Πρόληψη των ΣΜΛ

Ο καλύτερος τρόπος για τους/τις εφήβους να προφυλαχθούν από τις ΣΜΛ είναι να μην έχουν απροφύλακτες σεξουαλικές επαφές. Θα πρέπει να κατανοήσουν ότι όταν επιλέγουν να κάνουν σεξ, πρόκειται για μια απόφαση που θα μπορούσε να τους επηρεάσει για το υπόλοιπο της ζωής τους. Οι έφηβοι/ες πρέπει να γνωρίζουν ότι το σεξ μπορεί να οδηγήσει σε εγκυμοσύνη ή σε ΣΜΛ. Σιγουρευτείτε ότι ο/η έφηβός/έφηβή σας κατανοεί τους κινδύνους. Για παράδειγμα, βεβαιωθείτε ότι γνωρίζει πως το σύνδρομο επίκτητης ανοσοανεπάρκειας (AIDS), που προκαλείται από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV), είναι κύρια αιτία θανάτου στα άτομα ηλικίας 15 έως 24 ετών. Η παρουσία άλλων ΣΜΛ, όπως τα χλαμύδια, ο έρπης των γεννητικών οργάνων, η γονόρροια και η σύφιλη, μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα λοίμωξης από τον HIV. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, τα άτομα με ΣΜΛ έχουν τουλάχιστον 2 έως 5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να αποκτήσουν HIV μέσω σεξουαλικής επαφής.

Οι σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν πυελική φλεγμονώδη νόσο στις γυναίκες (λοίμωξη της μήτρας και των σαλπιγγών) και επιδιδυμίτιδα στους άνδρες (φλεγμονή τοπου εντοπίζεται ανατομικά δίπλα στους όρχεις). Οι επιπλοκές από ΣΜΛ μπορούν να οδηγήσουν σε στειρότητα ή σε έκτοπη κύηση (ένα γονιμοποιημένο ωάριο που αναπτύσσεται έξω από τη μήτρα). Αν μια γυναίκα είναι έγκυος, μια ΣΜΛ μπορεί να μεταδοθεί στο έμβρυο.

Οι έφηβοι/ες μπορεί να αντιμετωπίσουν πίεση από τους συνομηλίκους για να κάνουν σεξ. Πρέπει να καταλάβουν ότι μπορούν να αντισταθούν σε αυτή την πίεση. Υπενθυμίστε στον/στην έφηβό/έφηβή σας ότι το να πει «όχι» μπορεί να μην είναι εύκολο κάποιες φορές, αλλά είναι καλύτερο από το να κάνει κάτι που θα μετανιώσει αύριο. Δώστε κάποιες κατευθύνσεις για το τι μπορεί να πει ο/η έφηβος/η σας χωρίς να πληγώσει τα συναισθήματα του/της συντρόφου του/της, όπως:

• "Μου αρέσεις πολύ, αλλά απλώς δεν είμαι έτοιμος/η να κάνω σεξ".
• "Είσαι πολύ διασκεδαστικός/ή και δεν θα ήθελα να χαλάσω τη σχέση μας με το σεξ".
• "Είσαι υπέροχος άνθρωπος, αλλά το σεξ δεν είναι ο τρόπος που αποδεικνύω ότι μου αρέσει κάποιος".
• "Θέλω να περιμένω λίγο για να κάνω σεξ".

Επίσης, ενημερώστε τον/την έφηβο/η ότι η χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών μπορεί να επηρεάσει την ικανότητά του/της να πάρει μια καλή απόφαση. Τα ναρκωτικά και το αλκοόλ καθιστούν πιο δύσκολο να παραμείνει σταθερός/ή στην επιλογή του/της. Ακόμα και σεξουαλικά ενεργοί έφηβοι/ες μπορεί να δοκιμάσουν επικίνδυνες σεξουαλικές συμπεριφορές ενώ πίνουν αλκοόλ ή χρησιμοποιούν ναρκωτικά.

Αν μια έφηβη αρχίσει να κάνει σεξ, είναι σημαντικό να έχει ασφαλείς επαφές. Ασφαλές σεξ συνεπάγεται τη χρήση μιας μεθόδου αντισύλληψης φραγμού (π.χ. προφυλακτικά λάτεξ) κάθε φορά, ξεκινώντας από την πρώτη σεξουαλική εμπειρία. Τα προφυλακτικά δεν είναι εγγύηση κατά των ΣΜΛ. Ο μόνος τρόπος για να αποφευχθούν πραγματικά τα ΣΜΛ είναι να μην γίνεται καθόλου σεξ. Ωστόσο, τα προφυλακτικά μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσης ΣΜΛ και του HIV. Μιλήστε στην έφηβή σας για το πώς μπορεί να μειώσει τον κίνδυνό της για ΣΜΛ περιορίζοντας τον αριθμό των σεξουαλικών συντρόφων που θα έχει στη ζωή της.

Οποιοσδήποτε είναι σεξουαλικά ενεργός πρέπει να υποβάλλεται τακτικά σε εξετάσεις για ΣΜΛ. Οι γυναίκες πρέπει να κάνουν κάθε χρόνο τεστ Παπανικολάου σύμφωνα με τις συστάσεις των Ιατρών τους. Αυτή είναι η πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και στις προκαρκινικές αλλοιώσεις που προκαλούνται από τους ιούς των θηλωμάτων. Πολλοί Ιατροί συνιστούν, επίσης, σε κάθε σεξουαλικά ενεργό έφηβο να ελέγχεται δύο φορές το χρόνο για γονόρροια και χλαμύδια και μία φορά το χρόνο για σύφιλη. Η τακτική συμβουλευτική σχετικά με τον HIV είναι επίσης σημαντική. Ο έλεγχος πρέπει να πραγματοποιείται πιο συχνά εάν εμφανιστούν συμπτώματα όπως μη φυσιολογικό έκκριμα από τον κόλπο, ερεθισμός ή πόνος.

Σωστή χρήση των προφυλακτικών

Ακόμα κι αν έχετε μιλήσει ξεκάθαρα με τον/την έφηβο/η για τα πλεονεκτήματα της αναμονής πριν κάνει σεξ, πρέπει να συζητήσετε μαζί της για την αντισύλληψη. Για να αποτραπεί η μετάδοση ΣΜΝ, οι έφηβοι πρέπει να μάθουν πώς να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά τα προφυλακτικά. Το προφυλακτικό πρέπει να είναι κατασκευασμένο από λάτεξ. Εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι ο HIV και άλλοι ιοί μπορούν να περάσουν από τους πόρους των προφυλακτικών από φυσικές μεμβράνες ή από άλλο υλικό. Υπενθυμίστε στην έφηβή σας ότι άλλες μορφές αντισύλληψης, όπως τα αντισυλληπτικά χάπια, οι ενέσεις και τα εμφυτεύματα προγεσταγόνων, οι ενδομητρικές συσκευές (σπιράλ) , δεν προλαμβάνουν τις ΣΜΛ. Μόνο τα προφυλακτικά από λατέξ προσφέρουν αυτή την προστασία.

Μοιραστείτε με τους εφήβους σας τις ακόλουθες οδηγίες για τη σωστή χρήση του ανδρικού προφυλακτικού:

• Ένα νέο προφυλακτικό πρέπει να χρησιμοποιείται κάθε φορά που ο/η έφηβος/η κάνει σεξ.
• Τα προφυλακτικά πρέπει να χειρίζονται με προσοχή για να αποφευχθεί το σχίσιμο ή το κόψιμό τους με νύχια, δόντια ή κοφτερά αντικείμενα.
• Το προφυλακτικό πρέπει να τοποθετηθεί στο πέος μετά την στύση και πριν από οποιαδήποτε γενετήσια επαφή.
• Κατά τη διάρκεια της συνουσίας με προφυλακτικό, πρέπει να χρησιμοποιείται επαρκής λίπανση. Εάν χρησιμοποιηθεί λιπαντικό στο εξωτερικό του προφυλακτικού, πρέπει να είναι μόνο προϊόν με βάση το νερό. Τα λιπαντικά, όπως η βαζελίνη ή τα ενυδατικά σώματος, μπορούν να αποδυναμώσουν το υλικό λατέξ.
• Κατά την απόσυρση, το προφυλακτικό πρέπει να κρατιέται σφιχτά στη βάση του πέους για να μην γλιστρήσει. Η απόσυρση πρέπει να γίνει ενώ ο πέος είναι ακόμα σε στύση.

Υπάρχει, επίσης, γυναικείο προφυλακτικό, με τη μορφή λιπασμένης θήκης από πολυουρεθάνη, που όμως δεν χρησιμοποιείται από τους εφήβους. Ακολουθήστε τις οδηγίες στη συσκευασία του προϊόντος για τη σωστή χρήση.

Βρίσκεται ο/η έφηβός σας σε κίνδυνο;

Μελέτες δείχνουν ότι αν ο/η έφηβός σας έχει ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά, έχει αυξημένες πιθανότητες να νοσήσει από σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη:

• Πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι
• Σεξουαλική επαφή με ένα ή περισσότερα άτομα με γνωστό ΣΜΛ, είτε στο παρόν είτε στο παρελθόν
• Σεξουαλική επαφή με νέο σύντροφο κατά τους τελευταίους 2 μήνες
• Περισσότεροι από 2 σεξουαλικοί σύντροφοι τους τελευταίους 12 μήνες
• Συμπτώματα ή σημάδια ΣΜΛ
• Να έχει νοσήσει από ΣΜΛ
• Απουσία αντισύλληψης ή χρήση μη-φραγματικών μεθόδων αντισύλληψης (π.χ. αντισυλληπτικά χάπια)
• Άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες
• Έφηβοι χωρίς στέγη
• Χρήση ενέσιμων ναρκωτικών (π.χ. ηρωίνη)
• Παροχή σεξουαλικών υπηρεσιών για επιβίωση (δηλαδή, ανταλλαγή σεξ για χρήματα, φαγητό, ναρκωτικά ή στέγη)
• Έχοντας περάσει χρόνο σε χώρο κράτησης