Έξοδος μέχρι αργά και οριοθέτηση του παιδιού μετά την επιστροφή από μια βόλτα

Οι έφηβοι εκ φύσεως και λόγω της ηλικίας τους μισούν την απαγόρευση κυκλοφορίας, γιατί νομίζουν ότι αυτή αφορά έλεγχο ή έλλειψη εμπιστοσύνης. Η απαγόρευση κυκλοφορίας είναι η έκφραση της ανησυχίας σας για την ασφάλεια και την ευημερία του παιδιού σας, γι' αυτό πρέπει να την παρουσιάσετε ως τέτοια. Ο έφηβος σας μπορεί να αντιδράσει λέγοντας «Είμαι το μόνο παιδί που πρέπει να είμαι σπίτι στις 23.00» (μάλλον δεν ισχύει, αλλά μην εμπλακείτε σε αυτό). Πρέπει να απαντήσετε: «Σ' αγαπώ, νοιάζομαι για σένα, θέλω να σε βοηθήσω να παραμείνεις ασφαλής».

Συνηθίζοντας την απαγόρευση κυκλοφορίας

• Το να συνηθίζει το μικρότερο παιδί σας τη ρουτίνα του να είναι σπίτι, για παράδειγμα στις 17.00 ή να σβήνει τα φώτα του στις 22.00 το βράδυ, του επιτρέπει να αντιληφθεί τη δομή της ρουτίνας του και τα ασφαλή όρια.
• Στη συνέχεια, στο γυμνάσιο, οι έφηβοι αρχίζουν να μένουν πιο αργά σε σπίτια φίλων. Αρχικά, εξηγήστε τη σημασία του επαρκούς ύπνου για την απόδοση στο σχολείο και στα αθλήματα. Αλλά αφήστε την απαγόρευση κυκλοφορίας να σας δώσει την ευκαιρία να δείτε πώς χειρίζεται το παιδί την ευθύνη. Αφήνει αρκετό χρόνο για να γυρίσει σπίτι; Περιμένει στο σημείο που υποσχέθηκε, όταν τον παίρνετε; Τηλεφωνεί αν προκύψει κάτι απρόβλεπτο;
• Η ερώτηση «Πόσο αργά μπορώ να μείνω έξω;» γίνεται μια συχνή ερώτηση για τους έφηβους. Μερικοί γονείς προτιμούν μια σταθερή απαγόρευση κυκλοφορίας, ενώ άλλοι προτιμούν να διαφέρει ανάλογα με τις περιστάσεις: Το ένα βράδυ η ώρα 22:30 είναι λογική, ενώ ένα άλλο βράδυ, τα μεσάνυχτα είναι αποδεκτά. Η ευελιξία ενθαρρύνει έναν έφηβο να επιδείξει υπευθυνότητα, γεγονός που ευνοεί την μεταξύ σας επικοινωνία για να συζητάτε και να δίνετε και επιπλέον προνόμια, εφόσον χρειαστεί κάποια στιγμή. Αυτό δεν σημαίνει ότι η συμφωνημένη απαγόρευση κυκλοφορίας είναι ανοιχτή σε λάθος όρια — για παράδειγμα η σημερινή επιστροφή στις 23.00 είναι 23.00, όχι 23:30 — αλλά ότι δίνετε άδεια εκ των προτέρων να παραταθεί η συνήθης απαγόρευση σε μια ειδική βραδιά, επειδή έχει αποδείξει ότι τακτικά γυρίζει σπίτι στην ώρα του. Μια ευέλικτη απαγόρευση κυκλοφορίας, ειδικά την τελευταία χρονιά του λυκείου, επιτρέπει σε έναν έφηβο να προετοιμαστεί για τη φοιτητική ζωή, όπου η απόφαση για το πότε θα γυρίσει σπίτι θα είναι δική του. Θέλετε ο έφηβός σας να παίρνει μόνος του έξυπνες αποφάσεις, παρά να εξαρτάται από το να του λέει κάποιος άλλος τι να κάνει.
• Ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι να ρωτήσετε τον έφηβό σας τι πιστεύει ότι είναι μια λογική απαγόρευση κυκλοφορίας. Θυμηθείτε, η απαγόρευση κυκλοφορίας είναι ένα εργαλείο για να κρατήσετε το παιδί σας υγιές, παραγωγικό και ασφαλές. Το επίπεδο άνεσής σας, το επίπεδο άνεσης του εφήβου σας και η ασφάλεια της γειτονιάς σας θα πρέπει όλα να είναι μέρος της συζήτησης. Σκεφτείτε: Μένουν κοντά οι φίλοι του εφήβου σας; Έχει δουλειά τα Σαββατοκύριακα; Θα βρεθείτε σε αμυντική θέση αν η απαγόρευση κυκλοφορίας του παιδιού σας είναι νωρίτερη από αυτή των κοντινών του φίλων. Η γνώση άλλων γονέων και η συζήτηση κοινών κανόνων βοηθάει σε αυτό.

Πώς να κάνετε αποδοτική την απαγόρευση κυκλοφορίας

• Εφαρμόστε τον «κανόνα της επιβεβαίωσης» που απαιτεί από τον έφηβο να σας πει καληνύχτα όταν μπαίνει, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα σας ξυπνήσει. Αυτό θα σας δώσει την ησυχία ότι είναι σπίτι και ασφαλής, και θα του δώσει μια «δικαιολογία» για να αποφύγει το ποτό και τα ναρκωτικά.
• Η απαγόρευση κυκλοφορίας λειτουργεί καλύτερα, όταν οι προσδοκίες και οι συνέπειες έχουν οριστεί ξεκάθαρα εκ των προτέρων. Πρέπει να ξέρετε πού βρίσκεται. Οποιαδήποτε ώρα είναι πολύ αργά αν επηρεάζει τις σχολικές υποχρεώσεις. Η εργασία για το σπίτι πρέπει να έχει ολοκληρωθεί και πρέπει να κοιμάται αρκετά για να συγκεντρώνεται στο σχολείο και να διαχειρίζεται το άγχος. Αναμένετε μια κλήση αν το παιδί σας καθυστερήσει λόγω κίνησης. Αναμένετε να ακολουθήσει τον κανόνα της επιβεβαίωσης. Αναμένετε να σέβεται τους άλλους που πρέπει να ξυπνήσουν νωρίς και να μπαίνει σπίτι ήσυχα.
• Αν ο έφηβός σας δεν τηρήσει την απαγόρευση κυκλοφορίας, πείτε του ότι ανησυχούσατε αλλά νιώσατε ανακούφιση που επέστρεψε σπίτι με ασφάλεια και ότι θα συζητήσετε μαζί του το πρωί. Οι έντονες συζητήσεις αργά το βράδυ σπάνια είναι παραγωγικές. Ξεκαθαρίστε ότι οι ελευθερίες κερδίζονται με επίδειξη υπευθυνότητας και ότι τα προνόμια χάνονται, όταν οι συμπεριφορές δείχνουν ανικανότητα διαχείρισης της ελευθερίας. Η παραβίαση της απαγόρευσης κυκλοφορίας δεν πρέπει να οδηγεί σε κατ’ οίκον περιορισμό (εκτός αν κάποιες ανησυχητικές συνθήκες απαιτούν χρόνο μακριά από τις βραδινές εξόδους ή τους φίλους), αλλά σε μια προσεκτική μείωση των προνομίων στο επίπεδο που ο έφηβός σας είχε δείξει ότι μπορούσε να επιδείξει υπευθυνότητα. Αν, για παράδειγμα, δεν τηρήσει την απαγόρευση των 23:30, η απάντησή σας θα πρέπει να είναι: «Πήγαινες καλά όταν η απαγόρευση ήταν στις 23.00. Θα επιστρέψουμε στις 23.00 για μερικές εβδομάδες μέχρι να δω ότι είσαι και πάλι ικανός να παρακολουθείς την ώρα». Μια παρόμοια μείωση πρέπει να συμβεί και αν η απόδοσή του στο σχολείο υποχωρήσει και αυτό σχετίζεται με κόπωση ή ημιτελή σχολική εργασία.

Συμπέρασμα: Οι απαγορεύσεις κυκλοφορίας αφορούν την ασφάλεια, τον αυτοέλεγχο, τη διαχείριση χρόνου και το να είναι κανείς ξεκούραστος για την επόμενη μέρα. Ορίστε ξεκάθαρες προσδοκίες και συνέπειες και μείνετε σε αυτές, αλλά δείξτε ευελιξία αν επιδείξει υπευθυνότητα.