Η ανατροφή ενός παιδιού με φυλοδιαφορετικότητα: Απαντήσεις σε δύσκολες ερωτήσεις

Από: Jason Rafferty, MD, MPH, EdM, FAAP

Η ανατροφή ενός παιδιού με φυλοδιαφορετικότητα μπορεί να δημιουργήσει σε κάποιους γονείς πολλές ερωτήσεις και ανησυχίες για την ευημερία και την ευτυχία του παιδιού τους. Έρευνες υποδεικνύουν ότι η ταυτότητα φύλου είναι κάτι με το οποίο γεννιόμαστε. Δεν μπορεί να αλλάξει με οποιαδήποτε παρέμβαση. Έτσι, αντί να προσπαθούμε να προβλέψουμε ή να εμποδίσουμε το ποιο μπορεί να γίνει το παιδί, είναι καλύτερο να το εκτιμάμε για αυτό που είναι τώρα, ακόμα και σε μικρή ηλικία. Αυτή η προσέγγιση ενισχύει την ασφαλή προσκόλληση και την ανθεκτικότητα.

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συμβουλεύει τους γονείς να δημιουργήσουν στο σπίτι ένα περιβάλλον, όπου το παιδί τους αισθάνεται ασφαλές και αγαπημένο χωρίς όρους για αυτό που είναι. Ακολουθούν συχνές ερωτήσεις από γονείς σχετικά με θέματα ταυτότητας φύλου.

Θα μεγαλώσει το παιδί μου ως διεμφυλικό (τρανς);

• Μέχρι το προσχολικό στάδιο, τα παιδιά αρχίζουν να αναγνωρίζουν τις διαφορές φύλου, τόσο σωματικά όσο και κοινωνικά. Επίσης, αρχίζουν να αναπτύσσουν συναισθήματα, σκέψεις και φανταστικά παιχνίδια που τους επιτρέπουν να εξερευνήσουν το φύλο τους. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι οι διαφοροποιήσεις και τα παιχνίδια που αφορούν το φύλο αποτελούν φυσιολογικό μέρος αυτής της διαδικασίας εξερεύνησης, ανεξάρτητα από τη μελλοντική ταυτότητα φύλου τους. Ωστόσο, έρευνες υποδεικνύουν ότι τα παιδιά που επιβεβαιώνουν μια διαφοροποιημένη ταυτότητα φύλου γνωρίζουν το φύλο τους τόσο ξεκάθαρα και σταθερά όσο και τα άλλα παιδιά και ωφελούνται από την ίδια στήριξη, αγάπη και κοινωνική αποδοχή.

Παλαιότερα, για τα παιδιά, οι διαφοροποιημένες εκδηλώσεις ταυτότητας φύλου θεωρούνταν πιθανώς προσωρινές ή αβέβαιες και δεν αναγνωρίζονταν, μέχρι να θεωρηθούν αρκετά μεγάλα για να γνωρίζουν σίγουρα. Αυτό δεν εξυπηρετεί το παιδί, καθώς αυξάνει τη δυσφορία χωρίς να προσφέρει κρίσιμη στήριξη και κατανόηση. Η καλύτερη προσέγγιση για τους γονείς είναι να αγαπούν και να εκτιμούν το παιδί τους, όπως είναι εκείνη τη στιγμή.

Τι οδήγησε το παιδί μου να ταυτιστεί με διαφορετική ταυτότητα φύλου;

• Ενώ δεν καταλαβαίνουμε γιατί κάποια παιδιά ταυτίζονται με διαφορετικό φύλο ή είναι διεμφυλικά, έρευνες υποδεικνύουν ότι η ταυτότητα φύλου διαμορφώνεται από έναν συνδυασμό βιολογικών, αναπτυξιακών, κοινωνικών και πολιτισμικών παραγόντων. Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι οι γονείς και η ανατροφή είναι υπεύθυνα για τη διαμόρφωση μιας διαφορετικήςταυτότητας φύλου που δεν ευθυγραμμίζεται με το φύλο που αποδόθηκε κατά τη γέννηση του παιδιού. Η παιδική ηλικία δεν προκαλεί τραύμα σε ένα παιδί με διαφορετικό φύλο, διεμφυλικό ή με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό. Οι διαφοροποιήσεις στην ταυτότητα και την έκφραση του φύλου είναι φυσιολογικές πτυχές της ανθρώπινης ποικιλομορφίας.

Αν υπάρχει κάποιο θέμα ψυχικής υγείας, συνήθως προέρχεται από άλλους παράγοντες, όπως τον εκφοβισμό, τις διακρίσεις και άλλες αρνητικές εμπειρίες. Το να θεωρείται κανείς «διαφορετικός» δεν είναι εύκολο, ειδικά στην παιδική ηλικία, και μπορεί να οδηγήσει σε πείραγμα ή εκφοβισμό. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, μιλήστε με τον δάσκαλο του παιδιού και το σχολείο για να σχεδιάσετε πώς θα αποφύγετε τον εκφοβισμό. Το πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να θυμάστε είναι να στηρίζετε, αγαπάτε και δέχεστε το παιδί σας όπως είναι.

Το παιδί μου με διαφοροποιημένο φύλο εξακολουθεί να εξερευνά την ταυτότητα φύλου του, αλλά είναι πραγματικά αναστατωμένο για την εφηβεία. Τι μπορούμε να κάνουμε;

• Κατά την εφηβεία, μπορούν να χρησιμοποιηθούν «αναστολείς» ορμονών για να καθυστερήσει η σωματική ανάπτυξη. Αυτό είναι αναστρέψιμο και δίνει στο άτομο περισσότερο χρόνο να εξερευνήσει την ταυτότητα φύλου του. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η καθυστέρηση της εφηβείας σε διεμφυλικά παιδιά οδηγεί γενικά σε βελτιωμένη ψυχολογική λειτουργία κατά την εφηβεία και την πρώιμη ενήλικη ζωή. Για εκείνους που τους είχε αποδοθεί γυναικείο φύλο κατά τη γέννηση, οι έμμηνες ρύσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα αγχωτικές. Οι έμμηνες ρύσεις μπορούν να μειωθούν ή να ανασταλούν με «αναστολείς» ή με ορισμένα αντισυλληπτικά μέσα.

Τι θεραπεία ακολουθείται για παιδιά που αυτοπροσδιορίζονται ως διεμφυλικά; Τι περιλαμβάνει η διαδικασία;

• Καθώς τα άτομα με διαφοροποιημένη ταυτότητα φύλου εκφράζουν την υποκείμενη ταυτότητά τους, εμπλέκονται σε μια διαδικασία επιβεβαίωσης φύλου (που μερικές φορές αναφέρεται ως «μετάβαση φύλου»). Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει στοχασμό, αποδοχή και, για μερικούς, ιατρικές παρεμβάσεις. Δεν υπάρχει καθορισμένο μονοπάτι, ακολουθία ή τελικό σημείο, αλλά η διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει οποιοδήποτε από τα ακόλουθα στοιχεία:
  • Κοινωνική επιβεβαίωση: Πρόκειται για μια αναστρέψιμη παρέμβαση κατά την οποία τα παιδιά και οι έφηβοι εκφράζουν την επιβεβαιωμένη ταυτότητα φύλου τους μέσω της προσαρμογής του χτενίσματος, των ρούχων, των αντωνυμιών, του ονόματος κ.λπ.
  • Νομική επιβεβαίωση: Όταν στοιχεία μιας κοινωνικής επιβεβαίωσης, όπως το όνομα και ο δείκτης φύλου, αποκτούν επίσημη αναγνώριση σε νομικά έγγραφα (πιστοποιητικά γέννησης, διαβατήρια, σχολικά έγγραφα κ.λπ.). Οι διαδικασίες για να γίνει αυτό διαφέρουν ανάλογα με την χώρα, και συχνά απαιτούνται συγκεκριμένα έγγραφα από τους ιατρούς του παιδιού.
  • Ιατρική παρέμβαση: Αυτή είναι η διαδικασία χρήσης ορμονών για να επιτρέψουν στους εφήβους που έχουν ξεκινήσει την εφηβεία να αναπτύξουν χαρακτηριστικά που ευθυγραμμίζονται με την ταυτότητα φύλου τους. Ορισμένες αλλαγές είναι μερικώς αναστρέψιμες, αν οι ορμόνες σταματήσουν, αλλά άλλες όχι.
  • Χειρουργική παρέμβαση: Οι χειρουργικές προσεγγίσεις χρησιμοποιούνται συχνότερα σε ενήλικες, αλλά περιστασιακά και σε μεγαλύτερους εφήβους κατά περίπτωση, για να τροποποιηθούν ορισμένα χαρακτηριστικά, όπως η κατανομή των τριχών, το στήθος ή τα γεννητικά όργανα. Αυτές οι αλλαγές δεν είναι αναστρέψιμες.

Η απόφαση για το αν και πότε να ξεκινήσουν οι παρεμβάσεις επιβεβαίωσης φύλου είναι προσωπική και περιλαμβάνει προσεκτική εξέταση των κινδύνων, των οφελών και άλλων παραγόντων που είναι μοναδικοί για κάθε ασθενή και οικογένεια. Η διαδικασία επιβεβαίωσης φύλου είναι πιο αποτελεσματική, όταν διευκολύνεται μέσω συνεργασίας μεταξύ του ασθενούς, της οικογένειάς του, του παθολόγου του, ενός ειδικού ψυχίατρου (κατά προτίμηση με εμπειρία στη φροντίδα διεμφυλικών ατόμων και μη συμμορφούμενων με τα έμφυλα στερεότυπα νέων), κοινωνικών σχέσεων που υποστηρίζουν το άτομο και ενός παιδοενδοκρινολόγου ή ειδικού στην ιατρική των εφήβων για θέματα φύλου, εάν υπάρχει αυτή η επιλογή.

Ρωτήστε τον/την παιδίατρό σας αν είναι δυνατή μια τηλεφωνική επικοινωνία ή τηλεδιάσκεψη. Το παιδί σας μπορεί να νιώθει πιο άνετα να μιλήσει με τον/την γιατρό του από το σπίτι. Για τον/την έφηβο η τηλεδιάσκεψη θα πρέπει να γίνει σε όσο το δυνατόν πιο ιδιωτικό χώρο, ώστε να μπορεί να έχει μια ατομική συζήτηση με τον/την γιατρό. Μπορείτε να συνεννοηθείτε με τον/την γιατρό για να μιλήσετε πριν ή μετά την ιδιωτική συζήτηση με τον/την έφηβό/ή σας. Αν πρόκειται για βιντεοκλήση και το παιδί ή ο/η έφηβος/η σας προτιμά να μην ενεργοποιήσει την κάμερα, μπορεί να ρωτήσει τον/την γιατρό αν αυτό είναι αποδεκτό. Οι τηλεδιασκέψεις μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για επαναληπτικές επισκέψεις για να παρακολουθείται η πρόοδος του παιδιού σας.

Αν το παιδί μου λέει ότι έχει «ρευστή ταυτότητα φύλου», αυτό σημαίνει απλώς ότι είναι μπερδεμένο;

• Όχι. Για κάποιους ανθρώπους η ταυτότητα φύλου μπορεί να είναι ευέλικτη, μεταβαλλόμενη μεταξύ πιο αρσενικών, θηλυκών, ενδιάμεσων ή άλλων χαρακτηριστικών, σε διαφορετικά πλαίσια ή σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Αυτό μπορεί να είναι μέρος της προσωπικής πορείας ή εξερεύνησης του φύλου ενός ατόμου.

Μπορεί το παιδί μου να γίνει διεμφυλικό λόγω των φίλων του ή πραγμάτων που βλέπει στο διαδίκτυο; Τι γίνεται αν δεν είχε δείξει προηγούμενα σημάδια;

• Το να είναι κάποιο άτομο διεμφυλικό δεν είναι μεταδοτικό. Μερικά παιδιά και έφηβοι/ες μπορεί να μην έχουν αντιμετωπίσει ή να νιώθουν ότι πρέπει να καταπιέσουν χαρακτηριστικά που διαφέρουν από τα έμφυλα στερεότυπα, μέχρι να βρουν ανθρώπους με παρόμοιες εμπειρίες ή διαδικτυακές κοινότητες. Αν αυτό ανακαλυφθεί από τους γονείς ή το παιδί αποκαλύψει τέτοια καταπιεσμένα συναισθήματα, μπορεί να φανεί ξαφνικό και απροσδόκητο.

Περισσότερες πληροφορίες

• Ανάπτυξη της ταυτότητας φύλου στα παιδιά
• Διασφάλιση ολοκληρωμένης φροντίδας και υποστήριξης για διεμφυλικά (τρανς) και φυλοδιαφορετικά παιδιά και έφηβα άτομα