Στόχοι και εφαρμογές αθλητικών δραστηριοτήτων στην προσχολική ηλικία

Οι δεξιότητες αποκτώνται κυρίως μέσα από μη δομημένο παιχνίδι, επομένως θα πρέπει να ενθαρρύνεται το ενεργητικό παιχνίδι, όπως το παιχνίδι του «κυνηγητού». Εάν υπάρχει κάποιο οργανωμένο παιχνίδι, θα πρέπει να είναι πολύ σύντομο, με την πλειοψηφία του χρόνου να αφιερώνεται στα παιδιά για να παίζουν μεταξύ τους. Θα πρέπει να γίνονται συχνές αλλαγές παικτών για να έρχονται τα παιδιά σε επαφή με διαφορετικές θέσεις. Επίσης, καλό είναι να μην κρατιέται “σκορ”. Ο αληθινός ανταγωνισμός δεν προσφέρει κανένα πλεονέκτημα και θα πρέπει να αποφεύγεται σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα.

Οι κύριοι στόχοι των αθλητικών δραστηριοτήτων για νήπια και μικρά παιδιά θα πρέπει να είναι το παιχνίδι, ο πειραματισμός, η εξερεύνηση και η διασκέδαση. Ξέρω ότι μπορεί να σας τρομάζει η σκέψη αλλά πρέπει να αντιμετωπίσετε το γεγονός ότι τα πάντα μαθαίνονται μέσα από το παιχνίδι. Τα παιδιά αρχίζουν να αναπτύσσουν τη σκέψη και τις γνωστικές τους δεξιότητες που είναι απαραίτητες για τις δραστηριότητες του επόμενου επιπέδου και για την ασφάλειά τους, περίπου στην ηλικία των 5 έως 6 ετών. Αυτό σημαίνει ότι το να αφιερώνετε 3 ώρες την ημέρα για να προπονείτε την 4χρονη κόρη σας δεν θα την κάνει καλύτερη αθλήτρια στο νηπιαγωγείο ή στο δημοτικό.

Ειδικές δεξιότητες μπορούν να βελτιωθούν μέσω επαναλαμβανόμενης εξάσκησης, μόνο αφού έχει επιτευχθεί το κατάλληλο επίπεδο κινητικής ανάπτυξης. Βασικές δραστηριότητες για τα παιδιά όπως το περπάτημα, το τρέξιμο, η κολύμβηση, οι ακροβατικές δραστηριότητες, η γυμναστική, το ποδόσφαιρο, οι πολεμικές τέχνες και το πατινάζ προτείνονται ως οι πλέον κατάλληλες δραστηριότητες. Επιπλέον, το περπάτημα, το τρέξιμο και η κολύμβηση είναι δραστηριότητες που αναπτύσσουν επίσης θεμελιώδεις δεξιότητες, σημαντικές για την ασφάλεια των παιδιών σε όλη τους τη ζωή.

Αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να αποτελέσουν στέρεες βάσεις για την άσκηση και τη συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες, πάνω στις οποίες αργότερα μπορούν να χτιστούν τα θεμέλια του “Μεγάλου Τείχους του Αθλητισμού”. Ωστόσο, μια προειδοποίηση: το γεγονός ότι αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να ξεκινήσουν νωρίς στη ζωή δεν σημαίνει ότι αυτά τα αθλήματα θα πρέπει να ασκούνται με έντονο τρόπο από νωρίς. Έχουμε όλοι δει στιγμές στους Ολυμπιακούς Αγώνες που δείχνουν την άνοδο αθλητικών αστέρων που ξεκίνησαν το άθλημά τους στα 3 τους χρόνια. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ξεκίνησαν εντατική προπόνηση ή σκληρό ανταγωνισμό στα 3 τους χρόνια. Αυτές οι καταστάσεις συχνά παρερμηνεύονται από άλλους γονείς και νεαρούς/ές αθλητές/τριες, επειδή δεν γνωρίζουμε πάντα ολόκληρη την ιστορία τους. Αυτοί οι νέοι έγιναν αργότερα Ολυμπιονίκες λόγω περισσότερων παραγόντων πέρα από μια πρώιμη ημερομηνία έναρξης ενασχόλησης με το κάθε άθλημα. Έρευνες από την Ολυμπιακή Επιτροπή των ΗΠΑ δείχνουν ότι οι περισσότεροι Ολυμπιονίκες επισημαίνουν ξεκάθαρα ότι είχαν την υποστήριξη των γονέων τους, όμως δεν υπέστησαν πίεση και παρέμειναν στο άθλημά τους λόγω της αγάπης τους για αυτό και επειδή διασκέδαζαν. Οι αθλητικές δραστηριότητες μπορούν να ξεκινήσουν νωρίς, εάν προσεγγιστούν χωρίς πίεση που επικεντρώνεται μόνο σε βασικές δεξιότητες και όχι με την προσδοκία ότι αυτή είναι η αρχή μιας Ολυμπιακής ή επαγγελματικής πορείας ή καριέρας.

• Τα οφέλη της γενικής άσκησης και της δοκιμασίας πολλών αθλημάτων είναι κρίσιμα για το παιδί σας, ώστε να έχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Ωστόσο, μερικά παιδιά αποφασίζουν (ή οι γονείς τους αποφασίζουν γι' αυτά) να ειδικευτούν σε ένα συγκεκριμένο άθλημα σε πολύ μικρή ηλικία. Αυτή η πρακτική δεν υποστηρίζεται από το Συμβούλιο Αθλητικής Ιατρικής και Φυσικής Κατάστασης της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής λόγω των πιθανών κινδύνων της πρόωρης αθλητικής εξειδίκευσης. Οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις και οι πολλές ώρες προπόνησης μπορούν να υπερφορτώσουν το νεαρό σώμα που αναπτύσσεται και να προκαλέσουν τραυματισμούς από την υπερβολική άσκηση, όπως τενοντίτιδα, τραυματισμούς στις αυξητικές πλάκες και κατάγματα από κόπωση

Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, στην αρχή του άρθρου, οι τραυματισμοί από υπερβολική χρήση γίνονται ολοένα και πιο συχνοί στους νεαρούς μας αθλητές. Όσο νωρίτερα ένα παιδί αρχίσει να αφοσιώνεται αποκλειστικά σε ένα άθλημα, τόσο πιο γρήγορα μπορεί να εμφανίσει σημάδια υπερφόρτωσης. Οι κολυμβητές είναι γνωστοί για την εμφάνιση φλεγμονών στον ώμο εξαιτίας του μεγάλου αριθμού βουτιών που κάνουν κατά την προπόνηση. Τα παιδιά που ασχολούνται με αθλήματα ρίψης μπορούν να πιέσουν υπερβολικά την αυξητική πλάκα του ώμου ή του αγκώνα. Οι αθλητές ενόργανης γυμναστικής μπορεί να υπερφορτώσουν την αυξητική πλάκα του καρπού, προκαλώντας πρόωρη διακοπή της ανάπτυξης. Αθλήματα με επαναλαμβανόμενες κάμψεις ή στροφές μπορούν να προκαλέσουν μικροσκοπικά κατάγματα στη σπονδυλική στήλη. Οι γονείς θα πρέπει πάντα να ελέγχουν για μικροτραυματισμούς και να φροντίζουν για τη σωστή αποκατάστασή τους.

Η εξειδίκευση σε ένα άθλημα πολύ νωρίς μπορεί επίσης να οδηγήσει σε ανισομερή ανάπτυξη δεξιοτήτων. Αυτό μπορεί να μην φαίνεται σημαντικό αν το παιδί είναι καλό σε αυτό το άθλημα. Ωστόσο, αν αυτό το παιδί είναι καλό μόνο σε ένα πράγμα και μετά τραυματιστεί ή θέλει να αλλάξει άθλημα, θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση. Η εστίαση σε ένα μόνο άθλημα σε νεαρή ηλικία έχει και ψυχοκοινωνικές συνέπειες. Μπορεί να εμφανιστεί έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων, αν ένα παιδί απομονωθεί από τους φίλους του και τη ζωή έξω από αυτό το άθλημα. Αν η πίεση του ανταγωνισμού τονιστεί πριν να είναι το παιδί συναισθηματικά έτοιμο, το παιδί μπορεί να εξαντληθεί και να αναγκαστεί να αποσυρθεί από το άθλημα πριν φτάσει στην εφηβεία. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν σαφώς παραδείγματα νεαρών παιδιών που ειδικεύτηκαν νωρίς σε αθλήματα, είχαν ένα θετικό και επιτυχημένο αποτέλεσμα και επίσης ενσωματώθηκαν στην υπόλοιπη κοινωνία στο τέλος της αθλητικής τους καριέρας.

Όταν τα παιδιά είναι μικρά, μοιάζουν σαν ένα δώρο που μόλις αρχίζει να ξετυλίγεται, γιατί κανένας δεν μπορεί να το προβλέψει, απλώς κουνώντας το κουτί. Αντίστοιχα, οι αναπτυξιακές φάσεις ενός παιδιού εξελίσσονται διαρκώς, οπότε διασκεδάστε παρακολουθώντας το παιδί σας να αλλάζει. Είναι εκπληκτικό πόσο μεγάλο μέρος της αναπτυξιακής διαδικασίας συμβαίνει μέχρι τα 3 έτη: το γύρισμα από την μια πλευρά στην άλλη για ένα μωρό, το σήκωμα για να σταθεί όρθιο και τέλος το περπάτημα. Καθώς αποκαλύπτονται περισσότερα από αυτά τα αναπτυξιακά στάδια, επιθυμία μας ας είναι να σεβαστούμε όλοι αυτούς τους φυσικούς περιορισμούς και να επιτρέψουμε στα παιδιά μας να αξιοποιούν στο μέγιστο κάθε στάδιο της ανάπτυξής τους, ώστε να έχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.