Κοινωνική ανάπτυξη σε παιδιά προσχολικής ηλικίας: Μαθαίνοντας πώς να μοιράζονται και να συνεργάζονται

Κατά τα προσχολικά χρόνια του παιδιού σας, το παιδί σας θα ανακαλύψει πολλά για τον εαυτό του και για την αλληλεπίδραση με τους γύρω του.

Μόλις φτάσει στην ηλικία των τριών ετών, το παιδί σας θα φέρεται πολύ λιγότερο εγωιστικά από ό,τι πριν. Θα εξαρτάται λιγότερο από εσάς απ’ ό,τι πριν. Αυτό είναι ένα σημάδι ότι η αίσθηση της ταυτότητάς του είναι πιο ισχυρή και ασφαλής.

Κάνοντας φίλους

Τώρα θα παίζει πραγματικά με άλλα παιδιά, αντί να παίζει απλά δίπλα τους. Σε αυτήν τη διαδικασία, θα αντιληφθεί ότι δεν σκέφτονται όλοι ακριβώς όπως εκείνο. Μπορεί τώρα να καταλάβει ότι οι φίλοι/φίλες του και τα άλλα παιδιά με τα οποία παίζει έχουν πολλές μοναδικές ιδιότητες και ότι με κάποιους είναι πιο εύκολο να τα πάει καλά παρά με άλλους.

Σε αυτήν την ηλικία, θα παρατηρήσετε επίσης το παιδί σας να προσελκύεται από συγκεκριμένα παιδιά και να αρχίζει να κάνει φιλίες μαζί τους. Καθώς δημιουργούν αυτές τις φιλίες, τα παιδιά ανακαλύπτουν ότι και αυτά έχουν συγκεκριμένα γνωρίσματα που τα κάνουν συμπαθή. Αυτό δίνει μια ζωτικής σημασίας ώθηση στην αυτοπεποίθησή τους.

Μοίρασμα και εναλλαγή σειράς

Υπάρχουν κι άλλα καλά νέα για την ανάπτυξη του παιδιού σας σε αυτήν την ηλικία: γίνεται πιο συνειδητοποιημένο και ευαίσθητο στα συναισθήματα και στις πράξεις των άλλων. Καθώς συμβαίνει αυτό, σταδιακά θα σταματήσει να ανταγωνίζεται τόσο πολύ και θα συνεργάζεται περισσότερο, όταν παίζει με φίλους.

Το παιδί σας θα μάθει να περιμένει τη σειρά του και να μοιράζεται τα παιχνίδια σε μικρές ομάδες. Φυσικά, μερικές φορές δεν θα το κάνει. Αλλά αντί να αρπάζει, να γκρινιάζει ή να φωνάζει για κάτι, πολλές φορές θα το ζητήσει ευγενικά.

Μπορείτε να αναμένετε λιγότερο επιθετική συμπεριφορά και πιο ήρεμο παιχνίδι. Τα τρίχρονα παιδιά είναι σε θέση να βρίσκουν λύσεις σε διαφορές περιμένοντας τη σειρά τους ή ανταλλάσσοντας παιχνίδια. Ωστόσο, ιδιαίτερα στην αρχή, θα χρειαστεί να ενθαρρύνετε αυτήν τη συνεργασία.

5 συμβουλές για να μάθει το παιδί σας να μοιράζεται

• Πείτε στο παιδί σας «Χρησιμοποίησε τα λόγια σου» για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, αντί να εκδηλώνει τη δυσφορία του με πράξεις.
• Υπενθυμίστε του ότι όταν δύο παιδιά μοιράζονται ένα παιχνίδι, το καθένα παίρνει τη σειρά του ισότιμα.
• Προτείνετε τρόπους για να βρεθεί μια απλή λύση, όταν το παιδί σας και ένα άλλο παιδί θέλουν το ίδιο παιχνίδι. Μπορεί να κληρώσουν ποιος θα παίξει πρώτος, για παράδειγμα, ή να βρουν ένα άλλο παιχνίδι ή δραστηριότητα. Αυτό δεν λειτουργεί πάντα, αλλά αξίζει μια προσπάθεια.
• Βοηθήστε το παιδί σας με τις κατάλληλες λέξεις να εκφράσει τα συναισθήματα και τις επιθυμίες του, ώστε να μην αισθάνεται ματαιωμένο.
• Πάνω απ' όλα, δείξτε με το δικό σας παράδειγμα πώς να αντιμετωπίζετε ειρηνικά τις συγκρούσεις. Αν έχετε τάση να θυμώνετε, προσπαθήστε να μετριάσετε τις αντιδράσεις σας γύρω από το παιδί σας. Διαφορετικά, θα μιμηθεί τη συμπεριφορά σας όταν βρίσκεται υπό πίεση.

Όταν ο θυμός ή η απογοήτευση εκδηλώνονται σωματικά

Ό,τι και να κάνετε ωστόσο, πιθανόν να υπάρξουν στιγμές που ο θυμός ή η απογοήτευση του παιδιού σας θα εκδηλωθούν σωματικά. Όταν συμβαίνει αυτό, εμποδίστε το να βλάψει άλλους. Αν δεν ηρεμήσει γρήγορα, απομακρύνετέ το από τα άλλα παιδιά.

Μιλήστε με το παιδί σας για τα συναισθήματά του και προσπαθήστε να καταλάβετε γιατί είναι τόσο αναστατωμένο.Δείξτε του ότι καταλαβαίνετε και αποδέχεστε τα συναισθήματά του. Αλλά να του ξεκαθαρίσετε ότι το χτύπημα ή η σωματική επίθεση σε άλλο παιδί δεν είναι καλός τρόπος να εκφράσει αυτά τα συναισθήματα.

«Συγγνώμη»: μαθαίνοντας πώς να ζητάει συγγνώμη και να το εννοεί

Βοηθήστε το παιδί σας να δει την κατάσταση από τη σκοπιά του άλλου παιδιού, θυμίζοντάς του μια στιγμή που κάποιος το χτύπησε ή του φώναξε. Στη συνέχεια, προτείνετε πιο ειρηνικούς τρόπους για να λύσουν τις διαφορές τους. Μόλις καταλάβει τι έκανε λάθος—αλλά όχι νωρίτερα—ζητήστε του να ζητήσει συγγνώμη από το άλλο παιδί.

Να θυμάστε ότι το απλό «Συγγνώμη» μπορεί να μην βοηθήσει το παιδί σας να διορθώσει τη συμπεριφορά του. Πρέπει, επίσης, να καταλάβει γιατί ζητάει συγγνώμη. Μπορεί να μην το καταλάβει αμέσως, αλλά δώστε του χρόνο. Μέχρι την ηλικία των 4 ετών, αυτές οι εξηγήσεις θα αρχίσουν να αποκτούν νόημα.