Πόσο δραστήριο είναι το μικρό σας παιδί;

Η σωματική δραστηριότητα είναι σημαντική για όλους, συμπεριλαμβανομένων των νηπίων. Αυτά τα πρώτα χρόνια είναι μια κρίσιμη περίοδος για την ενεργή ανακάλυψη. Το μικρό σας παιδί μαθαίνει πώς λειτουργεί το σώμα του με το περπάτημα, το τρέξιμο, την αναρρίχηση ή το πέταγμα και το κλότσημα της μπάλας Κάθε κούνημα, πήδημα και βήμα βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων για μια ολόκληρη ζωή.

Ενεργό παιχνίδι: καλό για το μικρό σας παιδί και καλό για εσάς

Ένα υπέροχο πράγμα που μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε το μικρό σας παιδί είναι απλά να παίζετε μαζί του. Μόνο 15 λεπτά την ημέρα ποιοτικού χρόνου ένας-προς-έναν με το παιδί σας βοηθά στη σωματική του ανάπτυξη και στις κοινωνικές του δεξιότητες. Το παιχνίδι, επίσης, βοηθά το να μάθει να ρυθμίζει τα συναισθήματά του και να αντιμετωπίζει το άγχος.

Πλεονέκτημα: Το να παίζετε με το παιδί σας μπορεί, επίσης, να βοηθήσει και στο δικό σας άγχος, και το παιχνίδι που οδηγείται από το παιδί μπορεί να ενισχύσει τη σχέση σας μαζί του. Μπορεί να σας βοηθήσει να ρυθμίσετε ένα χρονόμετρο και να αφήσετε το κινητό σας, ώστε να μπορείτε να εστιάσετε στο να είστε μαζί.

Παρακάτω θα βρείτε μερικούς διασκεδαστικούς και εύκολους τρόπους για να κρατάτε το μικρό σας παιδί ενεργό κάθε μέρα.

Ενεργή διασκέδαση για κάθε ηλικία

• Περπατήματα που οδηγεί το παιδί. Αν είναι ασφαλές στη γειτονιά σας, βγείτε για περπάτημα μαζί και αφήστε το παιδί σας να οδηγήσει. Αν θέλει να σταματήσει να κοιτάξει έντομα, να κυλιστεί στο γρασίδι ή να πηδήξει σε νερολακκούβες, ας το κάνει! Μαθαίνει για τον κόσμο γύρω του, περνάει χρόνο έξω και εξασκεί σωματικές δεξιότητες, όπως το περπάτημα, το τρέξιμο, το κάθισμα και την αναρρίχηση. Απλά φροντίστε να είστε κοντά, σε περίπτωση που προσπαθήσει να πλησιάσει κάτι που δεν θα έπρεπε!
• Σχολικοί χοροί/ μουσικές κοινωνικές εκδηλώσεις. Τα παιδιά λατρεύουν τη μουσική! Βρείτε μουσική κατάλληλη για νήπια και χορέψτε μαζί. Μπορείτε να μιμηθείτε ο ένας τις κινήσεις του άλλου, να κάνετε αστειάκια ο ένας στον άλλο και να διοχετεύσετε όλη την ενέργειά σας μαζί.
• Παιχνίδι με φούσκες. Τα παιδιά όλων των ηλικιών λατρεύουν τις φούσκες. Σε μικρότερες ηλικίες, μπορείτε να φυσάτε φούσκες για να τις δείχνουν με το δάχτυλο. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, μπορούν να κυνηγούν τις φούσκες για να τις σκάσουν ή να προσπαθήσουν να φυσήξουν τα ίδια.

Σωματικές δραστηριότητες ανά ηλικία

Οι παρακάτω δραστηριότητες προέρχονται από το βιβλίο της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, «Retro Toddler: More than 100 Old-School Activities to Boost Development». Για ευρωπαϊκές/παγκόσμιες κατευθυντήριες γραμμές ισχύει γενικά το ίδιο βασικό πλαίσιο.

12-18 μηνών

• Οι δεξιότητες του παιδιού σας. Το παιδί σας ίσως είναι ικανό να φτιάξει έναν πύργο από 3 ή 4 κύβους, να κάνει μουτζούρες σε χαρτί ή να βρίσκει κρυμμένα αντικείμενα. Μπορεί, επίσης, να απολαμβάνει να εξασκεί δεξιότητες, όπως το περπάτημα μόνο του, ή στηριζόμενο σε έπιπλα.
• Τι μπορείτε να κάνετε μαζί:
  • Κυνήγι θησαυρού. Κρύψτε ένα παιχνίδι με ένα μέρος του να φαίνεται και ζητήστε από το παιδί σας να το βρει. Δώστε υποδείξεις, αν χρειαστεί. Για περισσότερη διασκέδαση, σβήστε τα φώτα και ζητήστε από το νήπιο να ψάξει για το παιχνίδι με ένα φακό. Κάθε φορά που ανάβει ή σβήνει το φακό, πείτε «άναψε» ή «σβήσε». Αυτό το βοηθά να μάθει τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις και να εξασκήσει τη λεπτή κινητική δεξιότητα, χρησιμοποιώντας τον διακόπτη του φακού. Όταν βρει το κρυμμένο παιχνίδι, πείτε του πολλά συγχαρητήρια και μετά κρύψτε το ξανά σε διαφορετικό μέρος.
  • Ακολουθεί οδηγίες. Χρησιμοποιώντας την εφαρμογή εγγραφής φωνής στο smartphone σας, ηχογραφήστε τον εαυτό σας να δίνει οδηγίες όπως «κούνα τα χέρια σου» ή «χόρεψε με τη μαμά/τον μπαμπά». Στη συνέχεια, παίξτε τις στο παιδί σας. Αν δεν είναι σίγουρο τι δραστηριότητα να κάνει, δείξτε του και κάντε τη μαζί.

19-24 μηνών

• Οι δεξιότητες του παιδιού σας. Το παιδί σας μπορεί να κάνει πράγματα, όπως να πετάει και να κλωτσάει μια μπάλα, να στέκεται στις μύτες των ποδιών, να κάμπτεται για να σηκώσει αντικείμενα, να εξασκείται στο τρέξιμο και στο πήδημα, και να ανεβοκατεβαίνει σκάλες, κρατώντας το χέρι σας.
• Τι μπορείτε να κάνετε μαζί:
  • Διασκέδαση με την κάμψη (λύγισμα). Ενώ το παιδί σας κρατιέται από τον καναπέ, τοποθετήστε μερικά παιχνίδια κοντά του, έτσι ώστε να χρειαστεί να λυγίσει για να τα πάρει και να τα βάλει στο μαξιλάρι του καναπέ. Ή μπορείτε να απλώσετε παιχνίδια στο πάτωμα, να δώσετε στο παιδί σας ένα μικρό καλάθι και να το ενθαρρύνετε να «ψωνίσει» τα παιχνίδια και να σας τα φέρει.
  • Ανέβασμα σκάλας. Τοποθετήστε ένα παιχνίδι σε μερικά σκαλιά. Ζητήστε από το παιδί σας είτε να σκαρφαλώσει για να το πάρει, είτε κρατήστε το χέρι του, καθώς ανεβοκατεβαίνει τις σκάλες. Καθώς ανεβαίνει, τραγουδήστε «πάνω, πάνω, πάνω» και μετά «κάτω, κάτω, κάτω» καθώς κατεβαίνει. Όταν φτάσει στο τελευταίο σκαλί, ενθαρρύνετέ το να λυγίσει τα γόνατα και να πηδήξει και με τα δύο πόδια.

25-30 μήνες

• Οι δεξιότητες του παιδιού σας. Το παιδί σας πλέον μπορεί πιθανώς να σκαρφαλώνει σε έπιπλα (αν δεν το έκανε πριν!) και να ανεβοκατεβαίνει σκάλες κρατώντας το κιγκλίδωμα. Μπορεί, επίσης, να ανοίγει πόρτες γυρίζοντας το χερούλι, να περνάει μεγάλες χάντρες από κορδόνι ή να τραβάει παιχνίδια πίσω του.
• Τι μπορείτε να κάνετε μαζί:
  • Αγώνες παιχνιδιού και μάθησης. Καθίστε στο πάτωμα με τα πόδια σας μπροστά και τα χέρια σας πίσω σας. Χρησιμοποιήστε τα χέρια σας για να σηκώσετε τον πισινό σας και να κινηθείτε σαν καβούρι. Δείξτε στο παιδί σας πώς να το κάνει κι αυτό. Μόλις το μάθει, δοκιμάστε να κάνετε αγώνα μεταξύ σας!
  • Δεξιότητες άλματος. Κρεμάστε μια μπάλα παραλίας ή ένα μπαλόνι Mylar με κορδόνι από την οροφή, έτσι ώστε να βρίσκεται λίγο πιο ψηλά από όσο μπορεί να φτάσει το παιδί σας. Προσπαθήστε να το κάνετε να πηδήξει για να το αγγίξει.

31-36 μήνες

• Οι δεξιότητες του παιδιού σας. Πολλά παιδιά σε αυτήν την ηλικία απολαμβάνουν να παίζουν παιχνίδια που υποδύονται ρόλους, όπως θεατρικά με μικρές ιστορίες ή να χρησιμοποιούν παιχνίδια με δημιουργικό τρόπο. Οι λεπτές κινητικές δεξιότητες βελτιώνονται επίσης, καθώς μαθαίνουν να σχεδιάζουν απλά σχήματα, όπως σταυρούς ή κύκλους, ή ακόμα και να αντιγράφουν ένα τετράγωνο, αν τους δείξετε πώς. Καθώς αναπτύσσονται οι δεξιότητες κατασκευής και κίνησης, μπορεί να μπορούν να στοιβάξουν 5 ή περισσότερα τουβλάκια, να κάνουν ποδήλατο τρίκυκλο, να ανεβαίνουν σκάλες βήμα-βήμα ή ακόμα και να ανεβοκατεβαίνουν μικρές σκάλες.
• Τι μπορείτε να κάνετε μαζί:
  • Παιχνίδι “Το πάτωμα είναι λάβα”. Βρείτε αντικείμενα διαφορετικών μεγεθών γύρω από το σπίτι που είναι ασφαλή για περπάτημα, όπως σταθερά μαξιλάρια καναπέ ή βιβλία, και βοηθήστε το παιδί να εξασκηθεί στο περπάτημα πάνω από τα "πέτρινα βήματα" χωρίς να ακουμπήσει το πάτωμα.
  • Παιχνίδι “Κόκκινο φως, πράσινο φως”. Ζωγραφίστε ή κόψτε κύκλους σε πράσινο, κίτρινο και κόκκινο χρώμα. Δείξτε τους πώς λειτουργούν οι φωτεινοί σηματοδότες: με το πράσινο περπατούν/χορεύουν κανονικά, με το κίτρινο κινούνται πολύ αργά και με το κόκκινο παγώνουν.

Περιορίστε τον χρόνο οθόνης

Ένα από τα καλύτερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να διασφαλίσετε ότι το νήπιό σας παραμένει ενεργό είναι να περιορίσετε τον χρόνο οθόνης. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά καθόλου χρόνο οθόνης, εκτός από βιντεοκλήσεις με συγγενείς, μέχρι να φτάσουν σε ηλικία 18 με 24 μηνών. Ομοίως,οι Ευρωπαϊκές και διεθνείς οδηγίες (π.χ. WHO, European Academy of Pediatrics) συστήνουν καμία οθόνη κάτω των 18–24 μηνών, με εξαίρεση ζωντανή αλληλεπίδραση μέσω βίντεο. Ο στόχος είναι να προάγεται η άμεση αλληλεπίδραση με γονείς ή συνομηλίκους, που είναι κρίσιμη για γλωσσική, κοινωνική και γνωστική ανάπτυξη.

Ανάμεσα σε 18 και 24 μήνες, αν αποφασίσετε να εισάγετε κάποιο χρόνο οθόνης, επιλέξτε προγράμματα υψηλής ποιότητας να δείτε μαζί. Σχεδιάστε ένα οικογενειακό πλάνο χρήσης μέσων και βοηθήστε το παιδί σας να θέσει υγιή όρια για όλους.