Θεραπεία και στόχοι για παιδιά με ΔΕΠΥ

Μόλις επιβεβαιωθεί η διάγνωση, οι προοπτικές για τα περισσότερα παιδιά που λαμβάνουν θεραπεία για ΔΕΠΥ είναι ενθαρρυντικές.

Παρόλο που δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία για τη ΔΕΠΥ, υπάρχουν πολλές επιλογές θεραπείας διαθέσιμες.

Το σχέδιο θεραπείας για παιδιά με ΔΕΠΥ πρέπει να είναι εξατομικευμένο, προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες ξεχωριστές ανάγκες του κάθε παιδιού, ξεκινώντας από τους επιδιωκόμενους στόχους όσον αφορά τη συμπεριφορά.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η θεραπεία της ΔΕΠΥ θα πρέπει να περιλαμβάνει:

• Ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο διαχείρισης με:
  • Στόχους για τη συμπεριφορά
  • Δραστηριότητες παρακολούθησης
  • Παρακολούθηση
• Εκπαίδευση σχετικά με τη ΔΕΠΥ
• Ομαδική εργασία μεταξύ γιατρών, γονέων, εκπαιδευτικών, φροντιστών, άλλων επαγγελματιών υγείας
• Φαρμακευτική αγωγή
• Εκπαίδευση γονέων στη διαχείριση συμπεριφοράς
• Ατομική και οικογενειακή συμβουλευτική

Η θεραπεία για τη ΔΕΠΥ βασίζεται στις ίδιες αρχές που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία άλλων χρόνιων παθήσεων, όπως το άσθμα ή ο διαβήτης. Απαιτείται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός, καθώς αυτές οι παθήσεις δεν θεραπεύονται. Οι οικογένειες πρέπει να τις διαχειρίζονται συνεχώς. Στην περίπτωση της ΔΕΠΥ, τα σχολεία και άλλοι φροντιστές πρέπει, επίσης, να συμμετέχουν στη διαχείριση της πάθησης.

Βήμα 1: Ορίστε στόχους για τη συμπεριφορά του παιδιού σας

Στην αρχή της θεραπείας, ο/η παιδίατρός σας θα πρέπει να σας βοηθήσει να ορίσετε περίπου 3 στόχους για τη συμπεριφορά του παιδιού σας. Αυτοί οι στόχοι θα καθοδηγήσουν το σχέδιο θεραπείας. Οι στόχοι του παιδιού σας θα πρέπει να επικεντρώνονται στο να το βοηθήσουν να λειτουργήσει όσο το δυνατόν καλύτερα στο σπίτι, στο σχολείο και στο κοινωνικό σας περιβάλλον. Πρέπει να εντοπίσετε ποιες συμπεριφορές εμποδίζουν περισσότερο το παιδί σας από την επιτυχία.

Παραδείγματα στόχων για παιδιά με ΔΕΠΥ:

• Βελτιωμένες σχέσεις με γονείς, αδέρφια, δασκάλους και φίλους (π.χ. λιγότερες διαμάχες με αδέρφια ή περισσότερες προσκλήσεις σε σπίτια ή πάρτυ φίλων).
• Καλύτερη σχολική απόδοση (π.χ. ολοκλήρωση μαθημάτων στην τάξη ή στο σπίτι).
• Μεγαλύτερη αυτονομία στην αυτοφροντίδα ή τα μαθήματα (π.χ. ετοιμασία για το σχολείο το πρωί χωρίς επίβλεψη).
• Βελτιωμένη αυτοεκτίμηση (π.χ. αύξηση της αίσθησης ότι μπορεί να ολοκληρώσει τις εργασίες του).
• Λιγότερες διαταρακτικές συμπεριφορές (π.χ. μείωση των περιπτώσεων που αρνείται να υπακούσει στους κανόνες).
• Ασφαλέστερη συμπεριφορά σε εξωτερικό περιβάλλον (π.χ. κατά τη διάβαση δρόμων).

Οι στόχοι που πρέπει να επιτευχθούν είναι:

• Ρεαλιστικοί.
• Κάτι που το παιδί σας θα μπορεί να κάνει.
• Συμπεριφορές που μπορείτε να παρατηρήσετε και να μετρήσετε (π.χ. με κλίμακες αξιολόγησης).
• Το θεραπευτικό πλάνο του παιδιού σας θα σχεδιαστεί για να το βοηθήσει να επιτύχει αυτούς τους στόχους.

Τι γίνεται αν το παιδί μου δεν επιτύχει τους στόχους του;

Τα περισσότερα παιδιά σχολικής ηλικίας με ΔΕΠΥ ανταποκρίνονται καλά, όταν το θεραπευτικό τους πλάνο περιλαμβάνει τόσο φαρμακευτική αγωγή όσο και θεραπεία συμπεριφοράς.

Αν το παιδί σας δεν επιτυγχάνει τους στόχους του, ο/η παιδίατρος θα αξιολογήσει τους ακόλουθους παράγοντες:

• Ήταν ρεαλιστικοί οι στόχοι που είχαν τεθεί;
• Χρειάζεται περισσότερες πληροφορίες για τη συμπεριφορά του παιδιού;
• Είναι σωστή η διάγνωση;
• Επηρεάζει κάποια άλλη πάθηση τη θεραπεία;
• Ακολουθείται το θεραπευτικό σχέδιο;
• Απέτυχε η θεραπεία;

Ενώ η θεραπεία για τη ΔΕΠΥ θα βελτιώσει τη συμπεριφορά του παιδιού σας, μπορεί να μην εξαλείψει εντελώς τα συμπτώματα της απροσεξίας, της υπερκινητικότητας και της παρορμητικότητας. Παιδιά που θεραπεύονται με επιτυχία μπορεί ακόμα να αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τους φίλους τους ή τα μαθήματά τους στο σχολείο.

Ωστόσο, αν το παιδί σας σαφώς δεν πληροί τους συγκεκριμένους στόχους του, ο/η παιδίατρός σας θα χρειαστεί να επανεκτιμήσει το θεραπευτικό πλάνο.

Θα υπάρξει σύντομα θεραπεία για τη ΔΕΠΥ;

Παρόλο που δεν υπάρχουν ενδείξεις για θεραπεία αυτή τη στιγμή, διεξάγεται συνεχής έρευνα για να κατανοηθεί καλύτερα ο ρόλος του εγκεφάλου στη ΔΕΠΥ και οι καλύτεροι τρόποι θεραπείας της διαταραχής. Επιπλέον έρευνες εστιάζουν στις μακροπρόθεσμες συνέπειες για άτομα με ΔΕΠΥ.

Θα ξεπεράσει τελικά το παιδί μου τη ΔΕΠΥ;

Η ΔΕΠΥ συνεχίζεται στην ενήλικη ζωή στις περισσότερες περιπτώσεις. Με την ανάπτυξη όμως των δυνατοτήτων τους, την οργάνωση του περιβάλλοντός τους και τη χρήση φαρμάκων όταν χρειάζεται, οι ενήλικες με ΔΕΠΥ μπορούν να έχουν πολύ παραγωγικές ζωές. Σε ορισμένα επαγγέλματα, το να έχει κανείς ένα πολύ ενεργητικό τρόπο συμπεριφοράς μπορεί να αποτελεί πλεονέκτημα.