Πολλές εσφαλμένες πληροφορίες αναφέρονται σχετικά με τη ΔΕΠ-Υ, τις αιτίες, τη διάγνωση και την αγωγή της τις τελευταίες δεκαετίες. Παρακάτω παρατίθενται ορισμένες λανθασμένες παραδοχές για τη διαταραχή, μαζί με εξηγήσεις που στοχεύουν στη διευκρίνιση των ζητημάτων που σχετίζονται με την ΔΕΠ-Υ.

«Το παιδί μου στο νηπιαγωγείο είναι πολύ μικρό για να έχει ΔΕΠ-Υ.»
Πολλοί γονείς πιστεύουν ότι η ΔΕΠ-Υ είναι πρόβλημα παιδιών σχολικής ηλικίας. Στην πραγματικότητα, τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ και η διάγνωση της διαταραχής μπορούν να εμφανιστούν ήδη από τα χρόνια του νηπιαγωγείου. Μερικές φορές, ακόμα και οι γιατροί δυσκολεύονται να διακρίνουν την «φυσιολογική» συμπεριφορά από εκείνες που υποδηλώνουν ΔΕΠ-Υ σε ένα παιδί προσχολική ηλικίας. Αν και ένα μικρό παιδί μπορεί να έχει χαρακτηριστικά όπως παρορμητική ή υπερκινητική συμπεριφορά, αυτά μπορεί να είναι και συμπτώματα ΔΕΠ-Υ. Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας διαγιγνώσκεται, όταν αυτά τα προβλήματα φτάσουν στο σημείο να παρεμβαίνουν σημαντικά στη ζωή, στην ανάπτυξη, στην αυτοεκτίμηση και στη γενική συμπεριφορά και στον τρόπο ζωής του νηπίου.
«Απλώς είναι τεμπέλης και χωρίς κίνητρο.»
Αυτή η παραδοχή είναι μια κοινή αντίδραση στη συμπεριφορά ενός παιδιού που έχει ΔΕΠ-Υ. Ένα παιδί που δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί στην τάξη ή να ολοκληρώσει μια εκτενής εργασία, όπως το γράψιμο μιας μεγάλης έκθεσης, μπορεί να προσπαθεί να δώσει την εντύπωση ότι δεν θέλει να το κάνει ή ότι δεν το ολοκληρώνει από τεμπελιά. Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να μοιάζει με τεμπελιά ή έλλειψη κινήτρου, αλλά πηγάζει από πραγματική δυσκολία λειτουργίας. Όλα τα παιδιά επιθυμούν επιτυχία και έπαινο για την καλή τους δουλειά. Αν τέτοιες εργασίες ήταν εύκολες για παιδιά με ΔΕΠ-Υ και παρείχαν ανταμοιβή, αυτά τα παιδιά θα φαίνονταν εξίσου «παρακινημένα» σε σχέση με τα άλλα παιδιά.
«Είναι ένας δύσκολος χαρακτήρας — ή είναι ονειροπόλο — αλλά αυτό είναι φυσιολογικό.»
Σήμερα, απλώς δεν αφήνουν τα παιδιά να είναι παιδιά. Είναι αλήθεια ότι όλα τα παιδιά είναι μερικές φορές παρορμητικά, ενεργητικά και απρόσεκτα, μερικές φορές σε ακραίο βαθμό. Ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ είναι κάτι περισσότερο από ένα «δύσκολο» παιδί για τους γονείς και τους δασκάλους του ή έναν «ονειροπόλο» που τείνει να χάνεται στις σκέψεις του. Η υπερκινητικότητα και/ή η απροσεξία του αποτελούν μια πραγματική καθημερινή λειτουργική αναπηρία. Δηλαδή, αυτές οι ενδείξεις παρεμβαίνουν σοβαρά και σταθερά στην ικανότητα να επιτύχει στο σχολείο, να προσαρμοστεί στις οικογενειακές ρουτίνες, να ακολουθήσει τους κανόνες του σπιτιού, να διατηρήσει φιλίες, να αλληλεπιδράσει θετικά με τα μέλη της οικογένειας, να αποφύγει τραυματισμούς ή γενικά να διαχειριστεί το περιβάλλον του. Αντίστοιχα, οι παιδίατροι αναζητούν σαφή λειτουργική έκπτωση κατά τη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ και τη σύσταση θεραπευτικής παρέμβασης.
«Αν, μετά από προσεκτική αξιολόγηση, ένα παιδί δεν λάβει διάγνωση ΔΕΠ-Υ, τότε δεν χρειάζεται βοήθεια.»
Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας διαγιγνώσκεται σε ένα συνεχές διάστημα. Αυτό σημαίνει ότι ένα παιδί μπορεί να εμφανίζει αρκετά χαρακτηριστικά της ΔΕΠ-Υ, χωρίς όμως να πληροί τα διαγνωστικά κριτήρια. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται υποστήριξη για τη διαχείριση των δυσκολιών του. Οι οικογένειες παιδιών που δεν πληρούν τα κριτήρια για ΔΕΠ-Υ, αλλά αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις, μπορούν να ωφεληθούν από παιδιατρική συμβουλευτική, ενημέρωση σχετικά με τη φυσιολογική ανάπτυξη, εργαλεία διαχείρισης συμπεριφοράς στο σπίτι, προτάσεις για τη διαχείριση της συμπεριφοράς στο σχολείο, παρεμβάσεις ενίσχυσης κοινωνικών δεξιοτήτων, καθώς και υποστήριξη στην οργάνωση, τον προγραμματισμό και τη διαχείριση των σχολικών υποχρεώσεων.»
«Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ ξεπερνούν τη διαταραχή μεγαλώνοντας.»
Στο παρελθόν, πολλοί γονείς και επαγγελματίες υγείας πίστευαν ότι η ΔΕΠ-Υ παύει να αποτελεί πρόβλημα κατά την εφηβεία ή την ενήλικη ζωή. Ωστόσο, η ΔΕΠ-Υ είναι μια χρόνια κατάσταση που συχνά δεν εξαφανίζεται πλήρως, αλλά μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου. Πολλοί έφηβοι και ενήλικες καταφέρνουν να οργανώνουν τη ζωή τους και να χρησιμοποιούν στρατηγικές που, σε ορισμένες περιπτώσεις, τους επιτρέπουν να μη χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή. Παρ’ όλα αυτά, ένα σημαντικό ποσοστό συνεχίζει να λαμβάνει διάφορες μορφές υποστήριξης ή θεραπείας καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες και απαιτήσεις, μπορεί να χρειάζεται κατά περιόδους συνέχιση ή επαναχορήγηση φαρμακευτικής ή άλλης θεραπευτικής παρέμβασης, ακόμη και στην ενήλικη ζωή. Ο βασικός στόχος δεν είναι η άμεση διακοπή κάθε θεραπείας, αλλά η αποτελεσματική λειτουργικότητα σε κάθε στάδιο της ζωής — στην παιδική ηλικία, την εφηβεία και την ενήλικη ζωή. Τα παιδιά που διαγιγνώσκονται έγκαιρα και λαμβάνουν κατάλληλη υποστήριξη μπορούν να μάθουν να διαχειρίζονται τα συμπτώματά τους και να επιτύχουν. Με τη συμβολή υποστηρικτικών ενηλίκων, η διαδικασία αυτή αποτελεί μια συνεργατική προσπάθεια με μακροπρόθεσμα οφέλη.
«Η θεραπεία της ΔΕΠ-Υ την εξαλείφει. Ο στόχος είναι να διακοπεί η φαρμακευτική αγωγή το συντομότερο δυνατό.»
Η ΔΕΠ-Υ είναι μια χρόνια πάθηση που συχνά δεν εξαφανίζεται εντελώς, αλλά αλλάζει μορφή με το πέρασμα του χρόνου. Πολλοί μεγαλύτεροι έφηβοι και ενήλικες μπορούν να οργανώσουν τη ζωή τους και να χρησιμοποιήσουν τεχνικές που τους επιτρέπουν να σταματήσουν την ιατρική θεραπεία, αν και ένα σημαντικό ποσοστό συνεχίζει διάφορες μορφές θεραπείας και υποστήριξης σε όλη τους τη ζωή. Ανάλογα με τις συνθήκες και τις απαιτήσεις κάθε φάση της ζωής, αυτό μπορεί να χρειάζεται κατά διαστήματα συνέχιση της φαρμακευτικής αγωγής ή άλλων παρεμβάσεων ακόμα και στην ενήλικη ζωή. Ο πραγματικός στόχος δεν είναι η ταχεία διακοπή της θεραπείας, αλλά η αποτελεσματική λειτουργικότητα σε κάθε στάδιο της ζωής, στην παιδική ηλικία, στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή.
«Μπορεί να συγκεντρώνεται για ώρες στα βιντεοπαιχνίδια, άρα δεν μπορεί να έχει ΔΕΠ-Υ.»
Στο μεγαλύτερο μέρος των περιπτώσεων, η ΔΕΠ-Υ δημιουργεί προβλήματα σε εργασίες που απαιτούν συγκέντρωση προσοχής για μεγάλα χρονικά διαστήματα, και όχι τόσο σε δραστηριότητες που είναι πολύ ελκυστικές ή διεγερτικές. Το σχολείο μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαιτητικό για ένα άτομο με ΔΕΠ-Υ, γιατί το τυπικό, παραδοσιακό μάθημα υπό μορφή διάλεξης, σε σύγκριση με ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι, μπορεί να είναι σχετικά μη διεγερτικό όσον αφορά την οπτική αντίληψη, τον ήχο και τη σωματική δραστηριότητα. Οι εργασίες μπορεί να είναι μεγάλες και να απαιτούν συνεχή, οργανωμένη σκέψη και προσπάθεια, και η καθημερινή ρουτίνα μπορεί να είναι λιγότερο δομημένη και προβλέψιμη από ό,τι θα απαιτούσε ένα παιδί με ΔΕΠ-Υ. Τα περισσότερα παιδιά με ΔΕΠ-Υ διαγιγνώσκονται κατά τα σχολικά τους χρόνια, ακριβώς επειδή οι σχολικές, κοινωνικές και συμπεριφορικές απαιτήσεις κατά τη διάρκεια αυτών των ετών είναι τόσο δύσκολες γι' αυτά. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τέτοια παιδιά μπορεί να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι το σχολείο είναι το πρόβλημα (και, σίγουρα, αυτή η πιθανότητα πρέπει να εξεταστεί), αλλά είναι πιο πιθανό να είναι αποτέλεσμα του αγώνα του παιδιού να διαχειριστεί αυτό το περιβάλλον. Άλλες καταστάσεις που μπορεί να είναι προβληματικές για παιδιά με ΔΕΠ-Υ περιλαμβάνουν κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, με τη συνεχή ανταλλαγή συναισθηματικών και κοινωνικών πληροφοριών. Αθλήματα που απαιτούν υψηλό βαθμό εστίασης ή συγκέντρωσης και εξωσχολικές δραστηριότητες που απαιτούν να κάθονται ακίνητα, να ακούνε ή να περιμένουν τη σειρά τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να δυσκολέψουν τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ.

Τελευταία ενημέρωση

10/22/2018

Πηγή

Επτά μύθοι και λανθασμένες αντιλήψεις για τη ΔΕΠ-Υ

Σχετικά άρθρα

Προσαρμογή του τρόπου επικοινωνίας με το παιδί σας που έχει ΔΕΠΥ

Ενθάρρυνση της ανεξαρτησίας των εφήβων με ΔΕΠ-Υ

Καθημερινές ρουτίνες με φάρμακα για παιδιά με ΔΕΠΥ