Κατανόηση της ΔΕΠ-Υ: Πληροφορίες για γονείς

Σχεδόν όλα τα παιδιά έχουν στιγμές που η συμπεριφορά τους ξεφεύγει από τον έλεγχο. Μπορεί να κινούνται συνεχώς με μεγάλη ταχύτητα, να κάνουν θόρυβο ασταμάτητα, να αρνούνται να περιμένουν τη σειρά τους και να συγκρούονται με ό,τι βρεθεί γύρω τους. Άλλες φορές μπορεί να φαίνονται σαν να ονειροπολούν, αδυνατώντας να συγκεντρωθούν ή να ολοκληρώσουν ό,τι ξεκινούν.

Ωστόσο, για μερικά παιδιά, αυτές οι συμπεριφορές είναι κάτι περισσότερο από ένα περιστασιακό πρόβλημα. Τα παιδιά με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ) έχουν προβλήματα συμπεριφοράς που είναι τόσο συχνά και σοβαρά ώστε παρεμβαίνουν στην ικανότητά τους να ζουν μια φυσιολογική ζωή και επηρεάζουν την λειτουργικότητά τους στην καθημερινότητα.

Η ΔΕΠ-Υ είναι μια χρόνια πάθηση του εγκεφάλου που δυσκολεύει τα παιδιά να ελέγξουν τη συμπεριφορά τους.

Η πάθηση επηρεάζει τη συμπεριφορά με συγκεκριμένους τρόπους. Για παράδειγμα, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ συχνά δυσκολεύονται να συνυπάρξουν με αδέλφια και άλλα παιδιά στο σχολείο, στο σπίτι και σε άλλα κοινωνικά περιβάλλοντα. Τα παιδιά που παρουσιάζουν δυσκολία στην συγκέντρωση συνήθως παρουσιάζουν και μαθησιακές δυσκολίες. Η παρορμητική φύση τους μπορεί, επίσης, να τους θέσει σε πραγματικό σωματικό κίνδυνο. Επειδή τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ δυσκολεύονται να ελέγξουν αυτή τη συμπεριφορά, μπορεί να χαρακτηριστούν ως «κακά, άτακτα παιδιά» ή «απρόσεκτα».

Στη ΔΕΠ-Υ υπάρχει αποτελεσματική ρύθμιση των συμπτωμάτων θεραπευτικά. Αν το παιδί σας έχει ΔΕΠ-Υ, ο/η παιδίατρός σας μπορεί να προτείνει ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο θεραπείας για να βοηθήσει το παιδί σας να ζήσει μια ευτυχισμένη και υγιή ζωή. Ως γονέας, έχετε έναν πολύ σημαντικό ρόλο σε αυτή την θεραπευτική πορεία.

Χωρίς θεραπεία, η ΔΕΠ-Υ σε μερικά παιδιά μπορεί να συνεχίσει να προκαλεί σοβαρά προβλήματα, όπως η δυσκολία προσαρμογής στο σχολείο και κακές επιδόσεις, προβλήματα με το νόμο, αποτυχημένες σχέσεις και αδυναμία να διατηρήσουν μια δουλειά.

Η ΔΕΠ-Υ περιλαμβάνει 3 ομάδες συμπτωμάτων συμπεριφοράς: απροσεξία, υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα.

Δεν έχουν όλα τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ όλα τα συμπτώματα.

Τα παιδιά με ΔΕΠΥ μπορεί να έχουν μία ή περισσότερες από τις ομάδες συμπτωμάτων που αναφέρονται στον παραπάνω πίνακα. Τα συμπτώματα συνήθως ταξινομούνται σύμφωνα με τους ακόλουθους τύπους ΔΕΠ-Υ:

• Μόνο απροσεξία (παλαιότερα γνωστό ως διαταραχή ελλειμματικής προσοχής) — Τα παιδιά με αυτή τη μορφή ΔΕΠ-Υ δεν είναι υπερκινητικά. Επειδή δεν διαταράσσουν την τάξη ή άλλες δραστηριότητες, τα συμπτώματά τους μπορεί να μην γίνουν αντιληπτά. Αυτή η μορφή είναι πιο συχνή στα κορίτσια με ΔΕΠ-Υ.
• Υπερκινητικότητα/αυθορμητισμός — Τα παιδιά με αυτόν τον τύπο ΔΕΠ-Υ εμφανίζουν τόσο υπερκινητική όσο και αυθόρμητη συμπεριφορά, αλλά μπορούν να συγκεντρώνονται. Αποτελούν την πιο σπάνια ομάδα και συχνά είναι νεότερης ηλικίας.
• Συνδυαστική απροσεξία/υπερκινητικότητα/αυθορμητισμός — Τα παιδιά με αυτόν τον τύπο ΔΕΠ-Υ εμφανίζουν πολλά συμπτώματα και στις τρεις κατηγορίες. Είναι ο τύπος που οι περισσότεροι σκέφτονται, όταν αναφέρονται στη ΔΕΠ-Υ.

Αν το παιδί σας εμφανίζει συμπτώματα ΔΕΠ-Υ τακτικά για περισσότερο από 6 μήνες, συζητήστε το με τον/την παιδίατρό σας.

Κατανοήστε ότι είναι φυσιολογικό όλα τα παιδιά να εμφανίζουν μερικά συμπτώματα ΔΕΠ-Υ κατά καιρούς. Το παιδί σας μπορεί να αντιδρά στο άγχος στο σχολείο ή στο σπίτι, να βαριέται ή απλώς να περνάει μια δύσκολη φάση. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ΔΕΠ-Υ.

Μερικές φορές ο δάσκαλος είναι ο πρώτος που παρατηρεί την απροσεξία, την υπερκινητικότητα ή/και την παρορμητικότητα και εφιστά την προσοχή των γονέων σε αυτά τα συμπτώματα.

Σε τακτικές επισκέψεις, οι παιδίατροι συχνά κάνουν ερωτήσεις όπως:

• «Πώς τα πάει το παιδί σας στο σχολείο;»
• «Υπάρχουν προβλήματα μάθησης που έχετε παρατηρήσει εσείς ή οι δάσκαλοι του παιδιού σας;»
• «Είναι ευτυχισμένο το παιδί σας στο σχολείο;»
• «Έχει το παιδί σας δυσκολίες να ολοκληρώσει τα μαθήματα στην τάξη ή τα μαθήματα στο σπίτι;»
• «Ανησυχείτε για τυχόν προβλήματα συμπεριφοράς στο σχολείο, στο σπίτι ή όταν το παιδί σας παίζει με φίλους;»

Οι απαντήσεις σας σε αυτές τις ερωτήσεις μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω αξιολόγηση για ΔΕΠ-Υ.