Αυτισμός και ψυχική υγεία: Πώς να υποστηρίξετε τον/την έφηβό σας

Η εφηβεία μπορεί να είναι μια συναρπαστική αλλά και απαιτητική περίοδος, γεμάτη από μεγάλες σωματικές, συναισθηματικές και κοινωνικές αλλαγές για το παιδί. Δεν είναι ασυνήθιστο οι έφηβοι να βιώνουν και η ψυχική υγεία τους να επηρεάζεται.

Όπως όλα τα παιδιά και οι έφηβοι με διαταραχή αυτιστικού φάσματος αντιμετωπίζουν προκλήσεις στην ψυχική υγεία. Αν το παιδί σας βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού, παρακάτω θα βρείτε πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν να αναγνωρίσετε πότε μπορεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες και τρόπους με τους οποίους μπορείτε να το υποστηρίξετε.

Άγχος και κατάθλιψη σε εφήβους που βρίσκονται στο φάσμα αυτισμού

Το άγχος και η κατάθλιψη είναι συχνή εμφάνιση στους νέους με αυτισμό. Στην πραγματικότητα, πολλοί άνθρωποι στο φάσμα αντιμετωπίζουν περισσότερα προβλήματα άγχους και κατάθλιψης σε σύγκριση με τους μη αυτιστικούς συνομηλίκους τους. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι ο τρόπος με τον οποίο οι έφηβοι με αυτισμό κοινωνικοποιούνται διαφέρει από τις τυπικές εφηβικές αλληλεπιδράσεις. Οι έφηβοι με αυτισμό μπορεί, επίσης, να αισθάνονται μοναξιά ή να μην συμμετέχουν σε κοινωνικές δραστηριότητες.

Παρατηρώντας αλλαγές: η συμπεριφορά ως ένδειξη των συναισθημάτων

Ως γονέας, κηδεμόνας, προπονητής ή άλλο σημαντικό ενήλικο πρόσωπο στη ζωή ενός εφήβου, μπορείτε να παίξετε καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη της ψυχικής του υγείας. Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε είναι να παρατηρήσετε αλλαγές στη διάθεσή του ή στα μοτίβα συμπεριφοράς του.

Για παράδειγμα, παρατηρήστε αν ο/η έφηβός σας τρώει ή κοιμάται περισσότερο ή λιγότερο από το συνηθισμένο, περνάει περισσότερο χρόνο μόνος/η του/της ή δείχνει λιγότερο ενδιαφέρον για δραστηριότητες που συνήθως απολαμβάνει. Μερικοί έφηβοι γίνονται πιο συναισθηματικοί, όταν αισθάνονται στρες, άγχος ή κατάθλιψη. Άλλοι θα εμπλέκονται λιγότερο ή ακόμα και θα αποτραβηχτούν από τους φίλους, την οικογένεια, τα κατοικίδια ή τις δραστηριότητές τους.

Το σημαντικό πράγμα που πρέπει να θυμάστε είναι ότι η παρατήρηση αλλαγών στη συμπεριφορά ενός παιδιού είναι ένα σημαντικό στοιχείο. Όλοι οι έφηβοι διαχειρίζονται τα συναισθήματα με διαφορετικούς τρόπους. Οι έφηβοι με αυτισμό μπορεί να έχουν περισσότερη ή λιγότερη ικανότητα για προφορική επικοινωνία. Επομένως, η συμπεριφορά τους θα είναι ένα κρίσιμο στοιχείο για το τι μπορεί να συμβαίνει με αυτούς.

Οι έφηβοι στο φάσμα του αυτισμού μπορεί να εμφανίσουν αυξημένες επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (για παράδειγμα, κουνήματα χεριών) ή να επιμένουν σε συγκεκριμένα μοτίβα συμπεριφοράς. Αν παρατηρήσετε αλλαγές, αυτή είναι μια καλή στιγμή να επικοινωνήσετε με τον/την έφηβό σας. Μπορείτε να το κάνετε προφορικά, θέτοντας ερωτήσεις, ή μη προφορικά, μέσω της παρουσίας σας και προσφέροντας απαλά σημάδια καθησύχασης.

Θεραπεία για έφηβους στο φάσμα του αυτισμού

Γνωρίζουμε ότι οι έφηβοι στο φάσμα του αυτισμού μπορούν να ανταποκριθούν καλά σε κοινές συμπεριφορικές θεραπείες, όπως και οι μη αυτιστικοί συνομήλικοί τους. Οι επιλογές συμβουλευτικής (συμπεριφορικής θεραπείας) μπορούν να λειτουργήσουν καλά, συμπεριλαμβανομένης της γνωσιακής συμπεριφορικής θεραπείας. Είναι σημαντικό να βρεθεί ένας ειδικός με εμπειρία σε άτομα στο φάσμα του αυτισμού. Υπάρχουν μερικές χρήσιμες προσαρμογές που μπορούν να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα της συμβουλευτικής για άτομα με αυτισμό.

Μερικές φορές μπορεί να είναι δύσκολο να καταλάβουμε αν ένας έφηβος αντιμετωπίζει δυσκολίες και ακόμη πιο δύσκολο να γνωρίζουμε πότε να επέμβουμε ως ενήλικας που του προσφέρει εμπιστοσύνη. Αυτό ισχύει για όλους τους εφήβους, είτε είναι αυτιστικοί είτε όχι. Γνωρίζουμε ότι η κρίση της ψυχικής υγείας επηρεάζει βαθιά πολλούς εφήβους, καθώς προσπαθούν να διαχειριστούν τους συνομηλίκους τους και τις πιέσεις τους. Είναι ζωτικής σημασίας οι ενήλικες που νοιάζονται, να δίνουν προσοχή στους εφήβους και στις αλλαγές στη συμπεριφορά και τα συναισθήματά τους. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να σηματοδοτήσουν την ανάγκη για υποστήριξη και υπηρεσίες που μπορεί να είναι σωτήριες.

Σύνδεση με τον/την έφηβο και τον/την παιδίατρό του

Οι οικογένειες, οι φροντιστές και άλλοι ενήλικες μπορούν να ακούσουν και να αλληλεπιδράσουν με εφήβους στο φάσμα του αυτισμού. Μπορείτε να τους βοηθήσετε να αισθανθούν ότι ακούγονται και βλέπονται, και να μοιραστούν οποιαδήποτε ανησυχία για την ψυχική τους υγεία με τον/την παιδίατρο ή με έναν/μια παιδοψυχολόγο/παιδοψυχίατρο. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι κλινικοί της υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να μην αναγνωρίζουν σοβαρές ψυχικές παθήσεις που συνυπάρχουν με τη διαταραχή του αυτιστικού φάσματος. Μερικοί κλινικοί δεν αντιλαμβάνονται ότι το άγχος και η κατάθλιψη είναι συχνά στον αυτισμό και είναι σημαντικό να εντοπιστούν και να θεραπευτούν.

Εδώ ο/η παιδίατρος του παιδιού σας μπορεί να παίξει κρίσιμο ρόλο. Όταν ένα παιδί παρακολουθείται στενά από έναν/μια παιδίατρο από την βρεφική ηλικία ως την ενηλικίωση, ο κλινικός γιατρός μπορεί να προσφέρει υποστήριξη σε κρίσιμες αλλαγές και να είναι ένας επιπλέον υπέρμαχος, όταν απαιτούνται περισσότερες υποστηρικτικές υπηρεσίες. Ο/Η παιδίατρός σας μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο και να σας βοηθήσει να αποκτήσετε πρόσβαση στις απαραίτητες παρεμβάσεις και υποστήριξη. Αν ανησυχείτε, επικοινωνήστε μαζί του/της για να βοηθήσει εσάς και τον έφηβο να γνωρίζετε το επόμενο βήμα.

Μην ξεχνάτε ότι…

Ενώ οι ανησυχίες για την ψυχική υγεία είναι συχνές για εφήβους στο φάσμα του αυτισμού, αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι θα έχουν μια επιπλέον διάγνωση για κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας. Ακόμα και αν το παιδί σας δεν αντιμετωπίζει προβλήματα, είναι πάντα καλό να επικοινωνείτε συχνά μαζί με τον/την γιατρό που το παρακολουθεί, να ασχολείστε με τα ενδιαφέροντά του και να περνάτε χρόνο χαλαρώνοντας μαζί. Αυτοί είναι εξαιρετικοί τρόποι να δημιουργήσετε ανθεκτικότητα σε στρεσογόνες στιγμές και δεξιότητες αντιμετώπισης για το μέλλον.