Αντιμετώπιση του Λύκου σε παιδιά και εφήβους: Επιλογές φαρμακευτικής αγωγής

Ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) είναι μια χρόνια αυτοάνοση πάθηση που μπορεί να επηρεάσει διάφορα μέρη του σώματος. Τα παιδιά με λύκο συχνά χρειάζονται πολλαπλά φάρμακα για να διαχειριστούν τα συμπτώματά. Επειδή ο λύκος εκδηλώνεται διαφορετικά σε κάθε άτομο, δεν χρειάζονται όλα τα παιδιά τα ίδια φάρμακα. Ο γιατρός σας θα συνεργαστεί μαζί σας για να καταρτίσει ένα θεραπευτικό πλάνο προσαρμοσμένο στις ατομικές ανάγκες του παιδιού σας.

Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του λύκου;

Ανοσοκατασταλτικά

Ο λύκος προκαλεί υπερδραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος, οδηγώντας σε υπερβολική φλεγμονή. Τα φάρμακα για τον λύκο, δρουν εμποδίζοντας την υπερενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος του παιδιού. Αυτά τα φάρμακα ονομάζονται ανοσοκατασταλτικά.

Κορτικοστεροειδή

Γνωστά και ως «στεροειδή» (αν και δεν είναι τα ίδια με τα αναβολικά που χρησιμοποιούν ορισμένοι αθλητές), τα κορτικοστεροειδή είναι συχνά το πρώτο ανοσοκατασταλτικό φάρμακο που θα γράψει ο γιατρός του παιδιού σας μετά τη διάγνωση του λύκου. Αυτό συμβαίνει, επειδή δρουν ταχέως καταστέλλοντας το ανοσοποιητικό σύστημα και ανακουφίζοντας τα συμπτώματα. Ωστόσο, λόγω των παρενεργειών τους (βλέπε παρακάτω), τα στεροειδή δεν είναι μια μακροπρόθεσμη φαρμακευτική επιλογή. Με την πάροδο του χρόνου, εάν τα συμπτώματα και οι εργαστηριακές εξετάσεις του παιδιού σας βελτιώνονται, η δόση θα μειωθεί σταδιακά.

Φάρμακα συντήρησης

Ο στόχος της μακροχρόνιας θεραπείας είναι η χρήση άλλου τύπου ανοσοκατασταλτικού, γνωστού ως φάρμακο συντήρησης που μειώνει την ανάγκη για στεροειδή (steroid-sparing).Υπάρχουν διάφοροι τύποι τέτοιων φαρμάκων και η επιλογή εξαρτάται συχνά από το ποιο όργανο έχει προσβληθεί.

Μερικά παραδείγματα φαρμάκων συντήρησης περιλαμβάνουν:

• Η μυκοφαινολάτη μοφετίλ (Mycophenolate mofetil)— ένα καθημερινό σκεύασμα για την από στόματος χορήγηση
• Αζαθειοπρίνη (Azathioprine) — ένα καθημερινό σκεύασμα για την από στόματος χορήγηση
• Τακρόλιμους (Tacrolimus) — ένα καθημερινό σκεύασμα για την από στόματος χορήγηση
• Μπελιμουμάμπη (Belimumab) — ένα ενδοφλέβιο (IV) φάρμακο για μηνιαία χορήγηση

Σε πιο σοβαρή νόσο,, ο παιδορευματολόγος μπορεί να προτείνει θεραπεία με ένα ισχυρότερο ενδοφλέβιο ανοσοκατασταλτικό, που χρησιμοποιείται και στη θεραπεία ορισμένων τύπων καρκίνου. Αυτά τα φάρμακα έχουν, επίσης, αποδειχθεί αποτελεσματικά στη θεραπεία σοβαρού, ενεργού συστηματικού ερυθηματώδους λύκου και περιλαμβάνουν:

• Κυκλοφωσφαμίδη (Cyclophosphamide)
• Ριτουξιμάμπη (Rituximab)

Για παιδιά με σοβαρά συμπτώματα αρθρίτιδας, ο γιατρός σας μπορεί να συνταγογραφήσει ένα ανοσοκατασταλτικό που χρησιμοποιείται στη θεραπεία της ιδιοπαθούς νεανικής αρθρίτιδας (ΙΝΑ), όπως:

• Μεθοτρεξάτη (Methotrexate)— είτε ως σκεύασμα για την από στόματος χορήγηση είτε ως ένεσιμο.

• Βιολογικούς παράγοντες, όπως το abatacept ή το tocilizumab— είτε είτε με ένεση είτε με ενδοφλέβια έγχυση

  Η μεθοτρεξάτη δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με προσβολή των νεφρών από λύκο, μια κατάσταση που ονομάζεται νεφρίτιδα λύκου.

Μη ανοσοκατασταλτικά

Υδροξυχλωροκίνη — Ένα καθημερινό φάρμακο που λαμβάνεται από το στόμα και χρησιμοποιείται μαζί με στεροειδή και/ή φάρμακα συντήρησης. Η υδροξυχλωροκίνη ανήκει στην ομάδα των ανθελονοσιακών φαρμάκων. Βοηθά στην πρόληψη εξάρσεων και στην αντιμετώπιση δερματικών και αρθρικών συμπτωμάτων.

Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (NSAID) — Τα NSAID, όπως η ιβουπροφαίνη ή η ναπροξένη, μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν μαζί με άλλα φάρμακα για παιδιά με αρθρίτιδα. Αν το παιδί σας πάσχει από νεφρίτιδα λύκου, τα NSAID δεν είναι καλή επιλογή, καθώς μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στα νεφρά.

Ποιες είναι οι παρενέργειες όλων αυτών των φαρμάκων;

Στεροειδή

Το παιδί σας πιθανότατα θα χρειαστεί να λάβει στεροειδή κάποια στιγμή. Ωστόσο, η μακροχρόνια χρήση αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών, γι’ αυτό διακόπτονται το συντομότερο δυνατόν..

Οι πιθανές παρενέργειες των στεροειδών περιλαμβάνουν:

• Αύξηση βάρους
• Αυξημένη όρεξη
• Υψηλό σάκχαρο στο αίμα
• Υψηλή πίεση αίματος
• Ευθραυστότητα οστών
• Αλλαγές στη διάθεση
• Γλαύκωμα
• Καταρράκτης
• Διαταραχή στομάχου

Ενώ το παιδί σας λαμβάνει στεροειδή, η καθημερινή λήψη συμπληρωμάτων ασβεστίου και βιταμίνης D μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη βλάβης των οστών, ενώ ένα αντόξινο φάρμακο μη συνταγογραφούμενο μπορεί να μειώσει τον γαστρικό ερεθισμό.

Ανοσοκατασταλτικά συντήρησης

Στα παιδιά που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα συντήρησης όπως mycophenolate mofetil, azathioprine, tacrolimus, belimumab, cyclophosphamide, και rituximab. απαιτείται τακτική παρακολούθηση με κλινικές εξετάσεις και αιματολογικό έλεγχο.

Οι παρενέργειες αυτών των φαρμάκων μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Αλλεργικές αντιδράσεις
• Γαστρεντερικά προβλήματα, όπως πόνος κοιλιακά άλγη, ναυτία ή διάρροια
• Μεταβολές εργαστηριακών τιμών των αιματολογικών εξετάσεων
• Κατάθλιψη
• Αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης (για τα ενέσιμα φάρμακα)

Ειδικά για την κυκλοφωσφαμίδη (Cyclophosphamide) υπάρχουν και ,, άλλες πιθανές παρενέργειες, όπως:

• Απώλεια μαλλιών — Αυτό μπορεί να αποφευχθεί με την ψύξη του τριχωτού της κεφαλής του παιδιού κατά τη διάρκεια της έγχυσης.
• Ζητήματα γονιμότητας — Ο γιατρός σας μπορεί να σας προτείνει μια ορμονική θεραπεία για να βοηθήσει.
• Διαταραχές ουροδόχου κύστης —Ο γιατρός θα δώσει στο παιδί σας ένα άλλο φάρμακο και υγρά για να το αποτρέψει πιθανά τέτοια προβλήματα.

Όλα τα ανοσοκατασταλτικά

Επειδή καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα, αυξάνεται ο κίνδυνος λοιμώξεων. Σε περίπτωση πυρετού απαιτείται άμεση επικοινωνία με παιδορευματολόγο.

Τα παιδιά που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα μπορούν να λαμβάνουν αδρανοποιημένα εμβόλια, τ αλλά δεν πρέπει να λαμβάνουν ζώντα εξασθενημένα εμβόλια (για παράδειγμα, εμβόλια για ιλαρά-παρωτίτιδα-ερυθρά [MMR], ανεμοβλογιά, ροταϊό ή κίτρινο πυρετό). Τα ζωντα εξασθηνημένα εμβόλια μπορεί να προκαλέσουν ενεργή λοίμωξη στο παιδί σας εξαιτίας του εξασθενημένου ανοσοποιητικού συστήματος.

Μερικά από αυτά τα φάρμακα έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας. Αυτό αποτελεί μεγάλη ανησυχία για πολλούς γονείς και επαγγελματίες υγείας αλλά τα δεδομένα παραμένουν ασαφή και αμφιλεγόμενα.

Αν έχετε ερωτήσεις, φροντίστε να μιλήσετε με τον/την παιδίατρο ή τον/την παιδορευματολόγο του παιδιού σας.

Υδροξυχλωροκίνη (Hydroxychloroquine)

Η υδροξυχλωροκίνη είναι γενικά καλά ανεκτή με ελάχιστες παρενέργειες. Η σημαντικότερη ανεπιθύμητη ενέργεια είναι της μακροχρόνιας χρήσης της είναι η βλάβη στον αμφιβληστροειδή, ο οποίος βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού. Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο περισσότερο το παιδί σας παίρνει το φάρμακο, επομένως θα χρειαστεί να επισκεφτεί έναν ειδικό οφθαλμίατρο για να παρακολουθείται στενά.

Όλα τα φάρμακα

Ορισμένα από αυτά τα φάρμακα μπορεί να είναι επιβλαβή για ένα αναπτυσσόμενο έμβρυο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, επομένως οι σεξουαλικά ενεργές έφηβες γυναίκες πρέπει να γνωρίζουν αυτούς τους κινδύνους και να χρησιμοποιούν κάποιο είδος αντισυλληπτικών, κατά προτίμηση χωρίς οιστρογόνα λόγω αυξημένου κινδύνου θρόμβωσης

Ποια άλλα είδη φαρμάκων χορηγούνται σε ασθενείς με λύκο;

Ανάλογα με τα συμπτώματα του λύκου, μπορεί να χρησιμοποιηθούν πρόσθετα φάρμακα παράλληλα με οποιοδήποτε από τα παραπάνω. Για παράδειγμα, εάν το παιδί σας έχει δερματικά εξανθήματα, μπορεί να του συνταγογραφηθούν φάρμακα για τοπική εφαρμογή. Παιδιά με νεφρίτιδα λύκου μπορεί να χρειαστούν φάρμακα για να μειώσουν την αρτηριακή πίεση. Αντιπηκτικά μπορεί να συνταγογραφηθούν σε παιδιά που έχουν εμφανίσει θρόμβωση..

Μην ξεχνάτε ότι…

Συζητήστε με τον/την γιατρό του παιδιού σας, για οποιαδήποτε απορία σχετικά με τη φαρμακευτική αγωγή ή την υγεία του.