Όταν το κεφάλι ενός βρέφους είναι παραμορφωμένο: Παραμόρφωση κρανίου λόγω θέσης

Όταν ένα βρέφος περνά πολύ χρόνο σε μια συγκεκριμένη θέση, αυτό μπορεί να προκαλέσει αλλαγή στο σχήμα του κεφαλιού του. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται παραμόρφωση κρανίου λόγω θέσης.

Η παραμόρφωση κρανίου λόγω θέσης εμφανίζεται στο 20% των βρεφών.

Τι προκαλεί αλλαγή στο σχήμα του κεφαλιού ενός βρέφους;

Το κρανίο ενός βρέφους έχει μαλακές, οστέινες πλάκες που δεν έχουν ακόμη ενωθεί. Οι οστέινες πλάκες μπορούν να κινηθούν ελαφρώς, κάτι που βοηθά το κεφάλι του βρέφους να περάσει μέσα από το γεννητικό κανάλι. Δίνεται, έτσι και ο κατάλληλος χώρος για την ανάπτυξη του εγκεφάλου κατά το πρώτο έτος της ζωής.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν παραμόρφωση κρανίου λόγω θέσης, όπως:

• Προτιμώμενη θέση κεφαλής. Μερικά βρέφη προτιμούν να κάθονται ή να κοιμούνται με το κεφάλι τους γυρισμένο προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση.
• Ανεπαρκής χρόνος σε πρηνή θέση υπό την επίβλεψη ενήλικα. Ο χρόνος αυτός βοηθά τα βρέφη να κατακτήσουν βασικά ορόσημα ανάπτυξης, όπως το σήκωμα του κεφαλιού, το στρίψιμο του κεφαλιού, το κάθισμα και το μπουσούλημα.
• Δίδυμα ή τρίδυμα. Οι στενές ή ασυνήθιστες θέσεις στη μήτρα μπορεί να οδηγήσουν σε αλλαγές στο σχήμα του κεφαλιού σε περιπτώσεις πολύδυμης κύησης.
• Πρόωρη γέννηση. Το πρόωρο βρέφος που ξαπλώνει ανάσκελα στο νοσοκομείο μπορεί να έχει παραμόρφωση του κεφαλιού του. Τα πρόωρα μωρά έχουν, επίσης, πιο μαλακά οστά, τα οποία δεν είναι πλήρως σχηματισμένα όσο τα οστά των μωρών πλήρους κύησης.
• Επιπλοκές στον τοκετό. Η θέση του μωρού, όταν κινείται μέσω του καναλιού γέννησης μπορεί να επηρεάσει το σχήμα του κεφαλιού του. Κάποια άλλα πράγματα που επηρεάζουν το σχήμα του κεφαλιού ενός μωρού κατά τη γέννηση είναι η χρήση λαβίδας, η εξαγωγή με αναρρόφηση ή ακόμα και ένας δύσκολος τοκετός.
• Ραιβόκρανο. Υπολογίζεται ότι το 85% των μωρών με ραιβόκρανο, μια κατάσταση όπου οι μύες του λαιμού είναι σφιγμένοι ή χωρίς ισορροπία, έχουν παραμόρφωση του κρανίου θέσης. Τα βρέφη που έχουν ραιβόκρανο θα χρειαστούν, επίσης, φυσικοθεραπεία.

3 κοινοί τύποι παραμορφωμένων κεφαλών

Η αλλαγή του σχήματος του κεφαλιού ενός μωρού, συνήθως, σχετίζεται με τη θέση στην οποία περνούν τον περισσότερο χρόνο. Ο/Η παιδίατρός σας μπορεί να καθορίσει εάν το σχήμα του κεφαλιού του μωρού σας προκαλείται από παραμόρφωση θέσης του κρανίου ή από μια ασυνήθιστη αλλά πιο σοβαρή κατάσταση που ονομάζεται κρανιοσυνοστέωση. Οι κοινές παραμορφώσεις του κρανίου δεν απαιτούν χειρουργική επέμβαση.

• Παραμορφωτική βραχυκεφαλία είναι η περίπτωση που η κεφαλή είναι συμμετρικά (ομοιόμορφα) επίπεδη στην οπίσθια επιφάνεια της. Το οστό πάνω από τα αυτιά μπορεί να φαίνεται να προεξέχει. Αυτό παρατηρείται συχνά σε μωρά που περνούν πολύ χρόνο ανάσκελα.
• Παραμορφωτική πλαγιοκεφαλία είναι όταν το κεφάλι είναι ασύμμετρα (άνισα) επίπεδο στην οπίσθια επιφάνεια του. Το μέτωπο μπορεί να είναι πιο εμφανές, με αποτέλεσμα το κεφάλι να μοιάζει με παραλληλόγραμμο. Αυτό παρατηρείται συχνά σε μωρά που προτιμούν να κοιμούνται με το κεφάλι τους γυρισμένο προς τη μια μόνο πλευρά (δεξιά ή αριστερή) και σε εκείνα με ραιβόκρανο.
• «Κεφαλή της ΜΕΝΝ» είναι μια συχνή πάθηση σε πρόωρα μωρά που περνούν τους πρώτους μήνες της ζωής τους στη μονάδα εντατικής θεραπείας νεογνών (ΜΕΝΝ). Αυτή η παραμόρφωση θέσης του κρανίου ευθύνεται για το γεγονός ότι τα πρόωρα μωρά αναπτύσσουν μακριά, στενά σε σχήμα κεφάλι. .

Μια καλή στιγμή να ελέγξετε το κεφάλι του μωρού σας είναι μετά το μπάνιο, όταν τα μαλλιά του είναι βρεγμένα

• Το πίσω μέρος του κεφαλιού του μωρού σας πρέπει να είναι ομοιόμορφα στρογγυλό.
• Τα αυτιά του μωρού σας πρέπει να είναι συμμετρικά.
• Το πλάτος του κεφαλιού και του μετώπου του μωρού σας πρέπει να είναι ομοιόμορφο και ισορροπημένο.

Εάν παρατηρήσετε οποιεσδήποτε αλλαγές ή έχετε ανησυχίες, μιλήστε με τον/την παιδίατρό σας.

Και αν το μωρό μου έχει παραμόρφωση κρανίου λόγω θέσης;

Οι παραμορφώσεις κρανίου λόγω θέσης δεν επηρεάζουν την νοητική ή εγκεφαλική ανάπτυξη. Είναι καθαρά αισθητικές και οι περισσότερες δεν απαιτούν χειρουργική επέμβαση.

Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη μιας παραμόρφωσης κρανίου λόγω θέσης. Και όταν εντοπιστεί νωρίς, απλές αλλαγές στη θέση του μωρού σας θα βοηθήσουν. Για παράδειγμα:

• Αποφύγετε την υπερβολική παραμονή σε καθισματάκι αυτοκινήτου, ελατήρια, κούνια μωρού ή άλλο μεταφορικό μέσο ή μέσο ξαπλωτής θέσης, όπως το ρηλάξ. Αυτές οι θέσεις ασκούν πίεση στο πίσω μέρος του κεφαλιού του μωρού σας.
• Αυξήστε τον χρόνο που περνούν μπρούμυτα όταν είναι ξύπνια και με επιτήρηση ενήλικα. Αυτό, επίσης, επιτρέπει στο μωρό σας να ασκήσει τον λαιμό, την πλάτη, τους ώμους, τα χέρια και τους γοφούς του. Ξεκινήστε με μικρά διαστήματα. Προσπαθήστε σταδιακά να φτάσετε στη μία ώρα την ημέρα με πολλά μικρά διαστήματα διακοπών ενδιάμεσα.
• Εναλλάξτε τα χέρια, όταν κρατάτε και ταΐζετε το μωρό σας.
• Εναλλάξτε το άκρο της κούνιας στο οποίο τοποθετείτε το μωρό σας για ύπνο.

Είναι ασφαλή τα μαξιλάρια «διαμόρφωσης κεφαλής» για βρέφη;

Όχι, τα μαξιλάρια στήριξης για διαμόρφωση της κεφαλής των μωρών δεν είναι ασφαλή. Αυτά τα προϊόντα μπορούν να δημιουργήσουν ένα επικίνδυνο περιβάλλον ύπνου για τα βρέφη και ενδέχεται να συμβάλουν στον κίνδυνο ασφυξίας. Επιπλέον, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) δηλώνει ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις που να δείχνουν ότι αυτά τα προϊόντα είναι αποτελεσματικά για τις παραμορφώσεις του κρανίου, την κρανιοσυνοστέωση ή για οποιονδήποτε άλλο ιατρικό σκοπό.

Πρώιμη παρέμβαση και θεραπεία για παραμόρφωση κρανίου λόγω θέσης

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο/η παιδίατρος του μωρού σας μπορεί να συνιστά θεραπεία για την παραμόρφωση του κρανίου λόγω θέσης, ειδικά για εκείνα με μέτρια ή σοβαρή παραμόρφωση της κεφαλής.

• Φυσικοθεραπεία. Ο/Η παιδίατρός σας μπορεί να σας παραπέμψει σε υπηρεσίες πρώιμης παρέμβασης και αξιολόγηση από παιδοφυσιοθεραπευτή. Ο/Η θεραπευτής/τρια θα ελέγξει το μωρό σας για καθυστερημένες κινητικές δεξιότητες που προκαλούνται από κακό έλεγχο της κεφαλής και του λαιμού, καθώς και για στρεβλοτραχηλία. Θα μάθετε, επίσης, ασκήσεις διατάσεων και θέσεων για να κάνετε εξάσκηση με το μωρό σας στο σπίτι. Ανάλογα με τη σοβαρότητα της παραμόρφωσης του κρανίου λόγω θέσης, το μωρό σας μπορεί να χρειαστεί εβδομαδιαία θεραπεία.
• Θεραπεία με κράνος. Αν το μωρό σας έχει μέτρια ή σοβαρή παραμόρφωση της κεφαλής λόγω θέσης που δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία μέχρι την ηλικία των 5 ή 6 μηνών, μπορεί να ωφεληθεί από την εφαρμογή θεραπείας με κράνος. Τα κράνη διαμόρφωσης λειτουργούν επαναδιαμορφώνοντας το κεφάλι του μωρού. Αυτά τα κράνη τοποθετούνται από έναν ειδικό.
• Η χειρουργική επέμβαση θα πρέπει να εξεταστεί μόνο, αφού έχουν εξαντληθεί όλες οι άλλες επιλογές. Επιπλέον, η χειρουργική επέμβαση θα πρέπει να εξεταστεί μόνο μετά από ενδελεχή συζήτηση και ενημέρωση με νευροχειρουργό που ειδικεύεται σε αυτές τις περιπτώσεις.

Μην ξεχνάτε ότι…

Μπορείτε να συζητήσετε με τον/την παιδίατρό σας αν έχετε οποιεσδήποτε ερωτήσεις ή ανησυχίες σχετικά με την ανάπτυξη και την εξέλιξη του μωρού σας.