Παιδιά και τραυματισμοί: Τι να κάνετε αν ο νεαρός αθλητής τραυματιστεί

Η φυσική δραστηριότητα κάνει καλό στα παιδιά. Τα βοηθάει να δυναμώσουν, να αναπτύξουν νέες δεξιότητες και να ανακαλύψουν την αξία της ομαδικότητας. Όσες όμως κι αν είναι οι προφυλάξεις που θα πάρουν οι γονείς, οι προπονητές και οι δάσκαλοι, οι νεαροί αθλητές αντιμετωπίζουν κίνδυνο να τραυματιστούν.

Κάθε χρόνο, πάνω από 3,5 εκατομμύρια παιδιά σε ολόκληρη την Αμερική λαμβάνουν ιατρική φροντίδα για κάποιον τραυματισμό από κάποιο σπορ. Συχνά παραδείγματα αποτελούν τα κατάγματα, οι ρήξεις ή διατάσεις συνδέσμων και τα σπασμένα δόντια. Όταν παίζουν σπορ με αυξημένη σωματική επαφή, όπως είναι το χόκεϊ και το ποδόσφαιρο, είτε με λιγότερη επαφή όπως ο χορός, ο στίβος, ή η κολύμβηση, τα παιδιά μπορούν να υποστούν τραυματισμούς.

Τι θα πρέπει να γνωρίζετε για τα σπορ και την υγεία αν είστε γονιός ή φροντιστής; 

Παρακάτω θα βρείτε μερικές συμβουλές, τεχνικές, και απόψεις που θα σας βοηθήσουν να προετοιμαστείτε καλύτερα για να υποστηρίξετε το παιδί σας.

Πώς τραυματίζονται τα παιδιά και οι έφηβοι στα διάφορα αθλήματα;

Παρόλο που θεωρούμε τα παιδιά δυνατά και ανθεκτικά, το σώμα τους μπορεί να υποστεί φθορά, καταπόνηση και τραυματισμούς, όπως το δικό μας σώμα. Στην πραγματικότητα, τα νεαρά άτομα είναι ακόμα πιο επιρρεπή στους αθλητικούς τραυματισμούς, επειδή το σώμα τους αναπτύσσεται ακόμα.

Οι τραυματισμοί που προέρχονται από επαναλαμβανόμενη καταπόνηση είναι ένα μόνο παράδειγμα. Ένας νεαρός που παίζει μπάλα και προπονείται για πολλές ώρες μέσα στην εβδομάδα ίσως κάνει μερικές εκατοντάδες φορές την κίνηση με το χέρι ή το πόδι του, τραυματίζοντας έτσι τους μύες, τους τένοντες ή τα νεύρα. Οι ενήλικες μπορεί επίσης να τραυματιστούν όμως επειδή το σώμα τους είναι πλήρως ανεπτυγμένο, ο κίνδυνος είναι σχετικά μικρότερος.

Άλλοι τραυματισμοί συμβαίνουν όταν τα παιδιά δεν χρησιμοποιούν σωστά τον απαραίτητο προστατευτικό εξοπλισμό ή δεν τον χρησιμοποιούν καθόλου.

Για παράδειγμα, οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις συμβαίνουν όταν δεν χρησιμοποιούν σωστά το κράνος (ή δεν το φορούν καθόλου). Τα μόνιμα δόντια μπορεί να σπάσουν, να ραγίσουν ή να βγουν, όταν τα προστατευτικά του στόματος δεν έχουν τοποθετηθεί. Οι τραυματισμοί των ματιών είναι συνηθισμένοι όταν τα παιδιά δεν χρησιμοποιούν προστατευτικά γυαλιά σε ορισμένα αθλήματα.

Όταν το παιδί τραυματιστεί κατά τη διάρκεια αθλητικής δραστηριότητας: 7 συμβουλές για τους γονείς

Πότε πρέπει να ζητήσετε επειγόντως βοήθεια

Πηγαίνετε στο πλησιέστερο τμήμα επειγόντων περιστατικών, αν ο νεαρός αθλητής:

• Δυσκολεύεται να αναπνεύσει
• Χάσει τις αισθήσεις του, βρίσκεται σε σύγχυση ή έχει αδυναμία μετά από ένα δυνατό χτύπημα ή πτώση
• Αιμορραγεί πολύ ή φτύνει αίμα
• Φαίνεται να έχει σπάσει οστά, δόντια ή αρθρώσεις
• Αδυνατεί να στηριχτεί στα πόδια ή να περπατήσει χωρίς να πονάει
• Νιώθει ζαλάδα, αδυναμία, μούδιασμα ή κρυώνει οπουδήποτε στο σώμα
• Έχει ταχυκαρδία που δεν υποχωρεί

Είναι σημαντικό κατά τη φάση αυτή, να γνωρίζετε τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ) του παιδιού σας. Μετά την αρχική εκτίμηση, πρέπει να τηρούνται προσεκτικά οι οδηγίες παρακολούθησης και να ενημερώνεται ο παιδίατρος για τη συνέχεια της θεραπευτικής αντιμετώπισης.

Πώς να αντιμετωπίσετε το οίδημα και τον πόνο στο σπίτι

Πολλοί αθλητικοί τραυματισμοί αντιμετωπίζονται με ανάπαυση (rest), πάγο (ice), συμπίεση (compression) και ανύψωση (elevation), εν συντομία RICE. Τοποθετήστε πάγο στην τραυματισμένη περιοχή για 15-20 λεπτά αρκετές φορές την ημέρα, και μετά τυλίξτε την περιοχή με έναν επίδεσμο συμπίεσης. Ανυψώστε το τραυματισμένο πόδι, ώμο, ή χέρι πάνω από το ύψος της καρδιάς με μαξιλάρια για να αποφύγετε το οίδημα. Αν το παιδί σας θέλει να κινηθεί περισσότερο απ’ όσο θεωρείτε ασφαλές, υπενθυμίστε του ότι πρέπει να ξεκουραστεί για να γίνει καλά.

Προσφέρετε συναισθηματική υποστήριξη

Οι αθλητικοί τραυματισμοί επηρεάζουν οχι μόνο το σώμα αλλά και την ψυχική υγεία, επομένως σκεφτείτε πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να διαχειριστεί συναισθηματικά τη δύσκολη κατάσταση. Οι νεαροί αθλητές συχνά αισθάνονται σύγχυση, στενοχώρια ή νευρικότητα όταν δεν μπορούν να παίξουν. Ίσως και να ανησυχούν ότι δεν θα μπορέσουν να απολαύσουν ποτέ ξανά τα αθλήματα ή νομίζουν ότι «η ζωή τους καταστράφηκε» (οι αθλητές του γυμνασίου-λυκείου που σχεδιάζουν να αθλούνται στο πανεπιστήμιο ίσως κάνουν πιο έντονα τέτοιες σκέψεις).

Μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας αν του μιλήσετε ανοιχτά γι’ αυτό που συνέβη, και ακούσετε τις ανησυχίες του χωρίς επικριτικό ύφος. Αποφύγετε σχόλια που υπονοούν ότι (το παιδί σας ή κάποιος άλλος) θα μπορούσε να είχε αποφύγει τον τραυματισμό. Αν του επιρρίψετε ευθύνες ίσως του δημιουργήσετε ενοχές, θυμό ή το αίσθημα της αδυναμίας, που δεν θα βοηθούσαν το παιδί σας να γίνει καλά. Αντίθετα, αφήστε το να γνωρίζει πως θα είστε δίπλα του σε όλο το στάδιο της ανάρρωσης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστούν άγχος ή κατάθλιψη. Αν παρατηρηθούν τέτοια σημάδια, είναι σημαντικό να ζητηθεί η συμβουλή ιατρού. Εξειδικευμένες παρεμβάσεις, όπως τεχνικές οραματισμού, ενσυνειδητότητας (mindfulness), αναπνευστικές ασκήσεις, καθώς και ψυχοθεραπευτική ή φαρμακευτική υποστήριξη, μπορούν να βοηθήσουν.

Στενή συνεργασία με επαγγελματίες

Η ανάρρωση συχνά απαιτεί τη συνεργασία με μια διεπιστημονική ομάδα, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει: ιατρούς, φυσικοθεραπευτές, προπονητές, πιστοποιημένους αθλητικούς εκπαιδευτές. Η συντονισμένη συνεργασία των ειδικών συμβάλλει σημαντικά στην ασφαλή αποκατάσταση του παιδιού.

Εκπαίδευση γύρω απο την αθλητιατρική

Η περίοδος ανάρρωσης μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για τα παιδιά να μάθουν περισσότερα για την αθλητιατρική. Χρήσιμα θέματα εκπαίδευσης είναι: σωστή προθέρμανση, διατάσεις, ισορροπημένη διατροφή, επαρκής ενυδάτωση, επαρκής ύπνος και αποκατάσταση

Βοηθήστε το παιδί σας να μην απομονωθεί

Ενθαρρύνετε το παιδί να παραμένει σε επαφή με φίλους και συμπαίκτες. Μπορεί να παρακολουθεί αγώνες ως θεατής ή να συναντά φίλους στο σπίτι. Η κοινωνική επαφή συμβάλλει στη μείωση του αισθήματος απομόνωσης.

Εστιάστε στη μακροπρόθεσμη αποκατάσταση

Η βιαστική επιστροφή στον αθλητισμό μπορεί να προκαλέσει νέους ή χρόνιους τραυματισμούς. Η πλήρης αποκατάσταση είναι σημαντικότερη από την άμεση επιστροφή στη δραστηριότητα.

Η διαδικασία ανάρρωσης απαιτεί υπομονή, συνέπεια και αφοσίωση — χαρακτηριστικά που ήδη διαθέτουν οι καλοί αθλητές.

Περισσότερες πληροφορίες

• Συμβουλές για την πρόληψη αθλητικών τραυματισμών σε παιδιά και εφήβους