Αντιμετώπιση του άγχους και της βίας στο σπίτι

Γνωρίζουμε ότι το άγχος και οι συγκρούσεις υπάρχουν στις σχέσεις και είναι φυσιολογικό να υπάρχουν. Όμως, η συναισθηματική, σωματική, σεξουαλική και οικονομική κακοποίηση ή ελεγκτικές συμπεριφορές είναι κάτι διαφορετικό. Ακολουθούν πληροφορίες που μπορεί να είναι χρήσιμες για εσάς, την οικογένειά σας, τους φίλους σας ή άλλους στον κοινωνικό σας κύκλο που βιώνουν τέτοιες καταστάσεις στο σπίτι.

Πώς να υποστηρίξετε το παιδί σας

Θέλουμε να ξεκινήσουμε με αυτό: το να είσαι γονιός απαιτεί τεράστια αγάπη και σκληρή δουλειά. Είναι τόσο σημαντικό να θυμάστε ότι οι γονείς που μπορεί να βιώνουν συγκρούσεις (ή βία) μέσα στις οικογενειακές σχέσεις, μπορούν να κάνουν εξαιρετική δουλειά, φροντίζοντας τα παιδιά τους. Όμως τα παιδιά, δυστυχώς, μπορεί να βιώνουν άγχος, όταν οι οικογενειακές σχέσεις είναι πιεστικές, συγκρουσιακές. 
Τα σημάδια του άγχους μπορεί να εκδηλώνονται διαφορετικά ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. Τα βρέφη μπορεί να είναι ευερέθιστα, να παρουσιάζουν αλλαγές στις διατροφικές ή στις συνήθειες ύπνου τους ή να δυσκολεύονται να μάθουν να περπατούν ή να μιλούν. Τα νήπια μπορεί να έχουν ξεσπάσματα θυμού, να δυσκολεύονται να μάθουν νέες δεξιότητες ή να δυσκολεύονται στον ύπνο. Τα μεγαλύτερα παιδιά και οι έφηβοι μπορεί να είναι λυπημένα ή ευερέθιστα, να ανησυχούν συνέχεια, να μην θέλουν να φάνε, να έχουν δυσκολία στον ύπνο ή να έχουν πόνους στο στομάχι ή πονοκεφάλους. Το άγχος μπορεί να εμφανιστεί στα παιδιά με πολλούς άλλους τρόπους, επίσης.

Μερικοί τρόποι με τους οποίους μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να αντιμετωπίσει το άγχος, όταν οι σχέσεις στην οικογένεια είναι υπό πίεση:

• Βοηθήστε το παιδί σας να αναπτύξει υγιείς ρουτίνες, όπως να διαβάζετε πριν τον ύπνο και να τρώει πρωινό και να βουρτσίζει τα δόντια του το πρωί.
• Μιλήστε στο παιδί σας για πράγματα που το κάνουν χαρούμενο ή για τα οποία νιώθει ευγνωμοσύνη. Κάντε διασκεδαστικά πράγματα μαζί του και γιορτάστε τα επιτεύγματά του.
• Εξασκηθείτε στην εστιασμένη αναπνοή με το παιδί σας. Σε έναν ασφαλή χώρο, βοηθήστε το παιδί σας να παίρνει αργά βαθιές αναπνοές εισπνέοντας και εκπνέοντας για να το βοηθήσετε να ηρεμήσει.
• Συνδέστε το παιδί σας με προγράμματα και ομάδες ή δραστηριότητες που το βοηθούν να βρει χώρους για να μιλήσει και να συνδεθεί με άλλα παιδιά/νέους και υποστηρικτικούς ενήλικες.

Ο/Η ειδικός (παιδίατρος, παιδοψυχολόγος) μπορεί να βοηθήσει, επίσης.

Μερικές φορές αυτές οι στρατηγικές μπορεί να μην αρκούν για να εξαφανίσουν πλήρως το άγχος του παιδιού σας. Αν συμβεί αυτό, παρακαλούμε να θυμάστε ότι ο/η παιδίατρός σας είναι εδώ για να σας βοηθήσει. Αν ανησυχείτε ότι το παιδί σας δυσκολεύεται με το άγχος, την ανησυχία ή τον φόβο, παρακαλούμε μιλήστε με τον/παιδοψυχολόγο. Θα σας ακούσει και θα σας προσφέρει υποστήριξη και επιβεβαίωση. Αφού μάθει περισσότερα για τα συμπτώματα του παιδιού σας, μπορεί να συνεργαστεί μαζί σας για να καταρτίσετε ένα σχέδιο και να βρείτε τρόπους υποστήριξης του παιδιού σας, συμπεριλαμβανομένης και της παραπομπής σε κάποιον παιδοψυχίατρο, αν υπάρχει ανάγκη.

Φροντίστε και τον εαυτό σας

Ως γονείς, σκεφτόμαστε τόσο πολύ τα παιδιά μας, αλλά είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε και το δικό μας άγχος. Σε έναν χώρο που σας κάνει να νιώθετε ασφαλείς, αν είναι δυνατόν, αφιερώστε λίγα λεπτά κάθε μέρα για να κάνετε κάτι που είναι σημαντικό και χαλαρωτικό για εσάς. Μπορεί να είναι κάτι, όπως να μιλήσετε με έναν φίλο, να διαβάσετε ένα βιβλίο, να δείτε ένα αστείο βίντεο, να αναπνεύσετε βαθιά ή να πάτε μια βόλτα ή να δείτε ένα βίντεο γυμναστικής. Υπάρχουν ορισμένες εφαρμογές για κινητά που μπορούν να σας υπενθυμίζουν και να σας καθοδηγούν ώστε να βρίσκετε στιγμές για να αναπνέετε και να χαλαρώνετε.

Μερικές φορές βοηθά και το να μιλάτε με άλλους γονείς. Ο/Η παιδίατρός σας μπορεί επίσης να γνωρίζει άλλες γραμμές βοήθειας για τα θέματά σας ή ομάδες γονέων στην περιοχή σας (ή και διαδικτυακές).

Πόροι και ασφάλεια

Οι ειδικοί είναι εδώ για να βοηθήσουν εσάς και την οικογένειά σας να βρείτε λύσεις σε ό,τι κακοποιητικό βιώνει μια οικογένεια. Ο/Η παιδίατρός σας μπορεί να σας συνδέσει με έναν φορέα υπηρεσιών ενδοοικογενειακής βίας και με άλλους φορείς βοήθειας στην πόλη σας. 

Οι φορείς υπηρεσιών ενδοοικογενειακής βίας παρέχουν διαφορετική υποστήριξη και πόρους, ανάλογα με το τι είναι πιο χρήσιμο και ασφαλές για εσάς.

Όταν ένας γονέας βιώνει άγχος ή βία σε μια σχέση, μπορεί να μην νιώθει ασφαλής στο σπίτι. Ως γονείς, γνωρίζουμε ότι η προτεραιότητά σας είναι να κρατήσετε το παιδί σας ασφαλές. Αν ανησυχείτε για τη δική σας ασφάλεια ή για την ασφάλεια του παιδιού σας, οι τοπικοί φορείς υποστήριξης μπορούν να βοηθήσουν.

Να θυμάστε

Αν εσείς, η οικογένειά σας, οι φίλοι σας ή οποιοσδήποτε γνωρίζετε, βιώνετε άγχος ή βία στις οικογενειακές σχέσεις σας, να ξέρετε ότι δεν είστε μόνοι. Να θυμάστε το εκπληκτικό έργο που κάνετε κάθε μέρα (μεγαλώνοντας το παιδί σας).

Περισσότερες πληροφορίες

• Στρεσογόνες εμπειρίες: Πώς να βοηθήσετε το παιδί σας να ανακάμψει

Τηλεφωνικές Γραμμές Ψυχολογικής Υποστήριξης