Παιδιά με πρώιμη και όψιμη ανάπτυξη στον αθλητισμό: Συμβουλές για γονείς και προπονητές

Εκατομμύρια μαθητές και μαθήτριες Λυκείου συμμετέχουν σε ομαδικά αθλήματα σε γήπεδα, πισίνες και γυμναστήρια. Εκατομμύρια ακόμη ασχολούνται με ερασιτεχνικά ή αγωνιστικά αθλήματα εκτός σχολείου. Παρόλα αυτά, οι έφηβοι αθλητές με πρώιμη ή όψιμη ανάπτυξη μπορεί να έχουν αυξημένες ανάγκες προστασίας από τραυματισμούς, όπως και οι γονείς τους.

Το πρόβλημα:

Όπως αναφέρθηκε στο άρθρο Οι επιδράσεις της εφηβείας στις αθλητικές επιδόσεις , η εφηβεία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την αθλητική επίδοση τόσο θετικά όσο και αρνητικά. Επιπλέον, οι οργανωμένες αθλητικές ομάδες τείνουν να ομαδοποιούν τα παιδιά με βάση την ηλικία και το αναπτυξιακό στάδιο. Όπως δεν είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε από όλα τα παιδιά της ίδιας ηλικίας να βρίσκονται στο ίδιο μαθησιακό επίπεδο, έτσι δεν μπορούμε να περιμένουμε να έχουν και την ίδια σωματική ανάπτυξη, κινητικές δεξιότητες ή φυσικές ικανότητες. Κάποια εξελίσσονται σταδιακά, ενώ άλλα προχωρούν με την ταχύτητα του φωτός! Τα παιδιά με όψιμη ανάπτυξη (κυρίως αγόρια) μπορεί να το βιώσουν αυτό, όταν βρεθούν δίπλα σε παιδιά με πρώιμη ανάπτυξη. Για παράδειγμα, δύο αγόρια είναι και τα δύο 14 ετών. Το ένα μοιάζει με 9χρονο, ενώ το άλλο με 19χρονο! Όσο ενδιαφέρον και αστείο κι αν ακούγεται αυτό, μπορεί να δημιουργήσει σημαντικούς κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια σε αθλητικό γήπεδο. Είναι σαν να βάζεις την Τίνκερμπελ αντιμέτωπη με τον Γκοτζίλα!

Μείωση του κινδύνου τραυματισμού για τα παιδιά με καθυστερημένη ανάπτυξη

Περίπου το 25% της ανθρώπινης ανάπτυξης σε ύψος συμβαίνει κατά την εφηβεία. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η ασφάλεια στον αθλητισμό πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη, καθώς τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα σε τραυματισμούς κατά την περίοδο της απότομης ανάπτυξης. Καθώς οι παίκτες μεγαλώνουν, γίνονται δυνατότεροι και γρηγορότεροι, οι ρυθμοί τραυματισμών αυξάνονται.

Υπάρχουν μέτρα που μπορούν να λάβουν οι γονείς, οι προπονητές και οι αθλητές για να βελτιώσουν την ασφάλεια των παικτών: 

• Βεβαιωθείτε ότι ο εξοπλισμός και τα προστατευτικά εργαλεία ταιριάζουν σωστά στο παιδί σας. Αυτό περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα προστατευτικά σώματος, όπως λαιμού, ώμων, στήθους, αγκώνων, γονάτων και κνημίδων, καθώς και εξοπλισμό για την προστασία του κεφαλιού και του προσώπου, όπως κράνος, μάσκα ή γυαλιά προστασίας και προστατευτικό στόματος. Επιπλέον, είναι σημαντικό να χρησιμοποιείται ειδικός προστατευτικός εξοπλισμός, όπως το προστατευτικό γεννητικών οργάνων (σπασουάρ), ενώ δεν πρέπει να παραλείπονται τα κατάλληλα αθλητικά παπούτσια που προσφέρουν σωστή στήριξη και ασφάλεια. Στο ποδόσφαιρο, είναι σημαντικό να εφαρμόζεται αυστηρά μια πολιτική μηδενικής ανοχής απέναντι σε επικίνδυνες επαφές, όπως οι συγκρούσεις με το κεφάλι και τα αντικανονικά τάκλιν. Τέτοιου είδους ενέργειες αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών τραυματισμών, ιδιαίτερα στο κεφάλι και τον λαιμό, και αποτελούν μία από τις βασικότερες αιτίες σοβαρών τραυματισμών στο άθλημα. 
• Αναζητήστε προπονητές που είναι γνώστες της εφηβείας και της απότομης ανάπτυξης στους εφήβους. Η έλλειψη κατάλληλης εκπαίδευσης προπονητών έχει, επίσης, αναγνωριστεί ως βασικός λόγος για τον οποίο συμβαίνουν πολλοί αθλητικοί τραυματισμοί.

Σημείωση: Ορισμένα παιδιά με πρώιμη ανάπτυξη είναι στην πραγματικότητα αρκετά ψηλότερα ή βαρύτερα από το κανονικό. Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να τα κάνουν ελκυστικά για προπονητές σε αθλήματα όπου το ύψος ή ο σωματικός όγκος είναι πλεονέκτημα. Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι αυτά τα παιδιά έχουν ακόμα ανώριμα οστά που είναι ευάλωτα σε τραυματισμούς.

Μια σημείωση για ομάδες του ιδίου φύλου έναντι μικτών ομάδων:

Θυμηθείτε πως η μέση ηλικία που αρχίζει η εφηβεία είναι πολύ διαφορετική για κορίτσια και αγόρια. Γύρω στην ηλικία των 13 ετών, με μια αύξηση της τεστοστερόνης, τα περισσότερα αγόρια κατά μέσο όρο είναι ψηλότερα, βαρύτερα, γρηγορότερα, δυνατότερα, μεγαλύτερα και με μεγαλύτερη μυϊκή ισχύ από τα περισσότερα κορίτσια. Οι διαφορές αυτές μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο τραυματισμών για τα κορίτσια ή να δημιουργήσουν άνισες συνθήκες συμμετοχής στα αθλήματα. Για αυτόν τον λόγο, οι γονείς και οι προπονητές μπορεί να προχωρήσουν στον διαχωρισμό αγοριών και κοριτσιών άνω των 12 ετών σε αθλήματα με ανταγωνισμό, ειδικά σε αθλήματα επαφής ή σύγκρουσης. Παρόλα αυτά, αν δεν υπάρχει ομάδα για κορίτσια σε ένα συγκεκριμένο άθλημα, τα κορίτσια θα πρέπει να επιτρέπεται να δοκιμαστούν σε μια θέση στην ομάδα των αγοριών .

Μια ισορροπημένη προσέγγιση:

Για να υποστηριχθεί η επιτυχία κατά την περίοδο της εφηβικής ανάπτυξης, δεδομένων όλων των τεράστιων διακυμάνσεων που είναι δυνατές, η σωστή αντιστοίχιση του ανταγωνισμού είναι πολύ σημαντική. Το θλιβερό γεγονός είναι ότι η σημερινή κοινωνία δίνει πολύ μεγάλη έμφαση στη νίκη.

Ένα παιδί που αναπτύσσεται νωρίς απολαμβάνει πλεονεκτήματα απλώς λόγω του προβαδίσματος σε μέγεθος και δύναμη σε σύγκριση με τους συνομηλίκους του. Οι γονείς και οι προπονητές μπορούν να τονίσουν στους νεαρούς αθλητές ότι η επιτυχία βασίζεται στην ανάπτυξη των σωστών δεξιοτήτων και όχι μόνο στο σωματικό μέγεθος. Αντίθετα, υπάρχουν πολλοί ταλαντούχοι νεαροί αθλητές που αναπτύσσονται αργότερα και αποκλείονται πολύ νωρίς από την αθλητική εξέλιξη λόγω της προσωρινής έλλειψης ικανοτήτων σε αυτές τις νεαρές ηλικίες. Πολλοί εγκαταλείπουν τον αθλητισμό, επειδή νομίζουν ότι οι δυσκολίες τους οφείλονται σε έλλειψη ικανότητας και όχι σε καθυστερημένη σωματική ανάπτυξη. 

• Γονείς: Μην απογοητεύεστε αν το παιδί σας δεν είναι ο πολυτιμότερος παίκτης. Το σημαντικό είναι να συνεχίζει να παίζει, να αναπτύσσει τις δεξιότητές του, να βελτιώνεται και να μαθαίνει νέα πράγματα.
• Προπονητές: Δώστε σε όλους τους παίκτες την ίδια προσοχή και τον απαιτούμενο χρόνο παιχνιδιού για να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους.

Συζητήστε με τον/την παιδίατρο του παιδιού σας

Πολλοί γονείς μπορούν να ωφεληθούν από μια ειλικρινή συζήτηση με τον/την παιδίατρο σχετικά με τον συγκεκριμένο ρυθμό ανάπτυξης του παιδιού τους, ώστε να είναι καλά προετοιμασμένοι για το μέλλον. Ανεξάρτητα από το ρυθμό ανάπτυξης, πολλοί έφηβοι έχουν μια μη ρεαλιστική άποψη για τον εαυτό τους και χρειάζεται να εξηγήσει ο/η παιδίατρός τους ότι οι διαφορές στον ρυθμό ανάπτυξης είναι φυσιολογικές.

Περισσότερες πληροφορίες:

• Καθυστερημένη εφηβεία στα αγόρια: Πληροφορίες για τους γονείς