Το νήπιό σας θέλει μόνο γάλα; Πώς να ξεπεράσετε την εξάρτηση από το γάλα

Τα μικρά παιδιά μπορεί να είναι επιλεκτικά στο φαγητό. Αλλά τι γίνεται, όταν το νήπιό σας αρνείται τα πάντα και προτιμά μόνο γάλα;

Για πολλούς γονείς, τότε ξεκινούν οι ανησυχίες για τη διατροφή του παιδιού τους. Ωστόσο, υπάρχουν τρόποι να σπάσει αυτή η συνήθεια που οι ειδικοί της υγείας αποκαλούν «εξάρτηση από το γάλα».

Ακολουθούν μερικές πρακτικές συμβουλές για να βοηθήσετε το παιδί σας να αρχίσει να τρώει φρούτα, λαχανικά, άπαχες πρωτεΐνες, δημητριακά ολικής άλεσης και άλλα - όλα απαραίτητα για μια υγιή ανάπτυξη.

Σημάδια ότι το παιδί σας μπορεί να έχει εξάρτηση από το γάλα

• Το γάλα είναι το αγαπημένο (ή το μόνο) τους φαγητό.
• Πίνουν τουλάχιστον ένα λίτρο γάλα (περίπου 950 ml) κάθε μέρα.
• Δεν πεινάνε, όταν έρχεται η ώρα του γεύματος.
• Δεν δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον στις στερεές τροφές.
• Ακόμα ζητούν γάλα στη μέση της νύχτας.
• Προτιμούν ένα μπιμπερό, όχι ένα ποτήρι.
• Κλαίνε ή πετάνε πράγματα, ξεσπώντας ,αν δεν μπορούν να πάρουν γάλα.

Ποια ποσότητα γάλακτος θεωρείται υπερβολική για τα μικρά παιδιά;

Είτε με τον μητρικό θηλασμό είτε με τη χρήση μπιμπερό, τα μικρά παιδιά συνήθως λατρεύουν το γάλα. Ο θηλασμός ή η κατανάλωσή του γάλακτος από ένα μπιμπερό ή ένα ποτήρι προσφέρει αισθήματα άνεσης και ασφάλειας. Το γάλα έχει καλή γεύση και είναι εύκολο στα παιδιά να το καταπιούν. Είναι, επίσης, πλούσιο σε θερμίδες και χορταίνει γρήγορα τα μικρά παιδιά. Για όλους αυτούς τους λόγους και ακόμα περισσότερους, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά ημερήσια πρόσληψη γάλακτος όχι περισσότερο από 473 έως 750 mL μετά το πρώτο έτος ζωής του παιδιού σας.

Αν το παιδί σας φωνάζει και κλαίει κάθε φορά που του προσφέρετε κάτι άλλο εκτός από γάλα ή χυμό, τι μπορείτε να κάνετε; Δύσκολη ερώτηση, αφού οι γονείς γνωρίζουν ότι δεν πρέπει να αναγκάζουν τα παιδιά να τρώνε συγκεκριμένα τρόφιμα. Αλλά μια δίαιτα μόνο με γάλα είναι ανθυγιεινή, ακόμα κι αν το βάρος του μικρού σας παιδιού βρίσκεται εντός κανονικών ορίων.

Πώς η εξάρτηση από το γάλα επηρεάζει την υγεία του παιδιού σας

• Δημιουργεί έναν επιβλαβή κύκλο υπερβολικά επιλεκτικής διατροφής. Όσο περισσότερο το παιδί σας καταναλώνει μόνο γάλα, τόσο περισσότερο θα απορρίπτει ο,τιδήποτε άλλο εκτός από τα μαλακά φαγητά, σε μορφή πουρέ. Αυτό αποκλείει τραγανές, μασητικές επιλογές όπως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και πρωτεΐνες που χτίζουν υγιείς εγκεφάλους και υγιή σώματα. 
• Επιταχύνει την τερηδόνα. Όταν τα δόντια βρίσκονται συνεχώς σε επαφή με γάλα ή χυμό, μπορεί να αναπτυχθεί τερηδόνα. Οι φυσικές ζάχαρες σε αυτά τα ποτά τρέφουν τα βακτήρια που ευθύνονται για τη φθορά των δοντιών. Αν και τα νεογιλά δόντια θα πέσουν τελικά, η πρώιμη τερηδόνα προκαλεί πόνο—και μπορεί να αποφευχθεί κατά 100%.
• Μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία. Το αγελαδινό, το κατσικίσιο και το μητρικό γάλα έχουν όλα χαμηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο. Τα παιδιά σε ανάπτυξη χρειάζονται τον σίδηρο που βρίσκεται σε άλλα τρόφιμα, όπως το κόκκινο κρέας, οι φακές, το τόφου και τα πράσινα λαχανικά, όπως το σπανάκι.
• Μεγαλύτερος κίνδυνος για παχυσαρκία. Τα παιδιά που λατρεύουν το γάλα τείνουν να πίνουν πολύ από αυτό. Επειδή το γάλα και το μπιμπερό έχουν περίπου 20 θερμίδες ανά 30 γραμμάρια—περισσότερες από τα περισσότερα τρόφιμα—ένα παιδί που εξαρτάται από το γάλα μπορεί να πάρει βάρος γρηγορότερα από ένα παιδί που τρώει ποικιλία τροφίμων. Η ανάπτυξη μιας πρώιμης προτίμησης για τρόφιμα υψηλών θερμίδων και η κατανάλωση μόνο των αγαπημένων τροφίμων μπορεί να θέσει τις βάσεις για κακή υγεία στην ενήλικη ζωή.

Βελτίωση μιας διατροφής με επίκεντρο το γάλα Η μείωση της πρόσληψης γάλακτος είναι ο μόνος τρόπος να ξεπεραστεί η εξάρτηση του παιδιού σας από το γάλα. Αναμένετε κραυγές, δάκρυα και αντιδράσεις στην αρχή. Να έχετε υπόψη σας ότι κάνετε το καλύτερο και το πιο υγιεινό για το παιδί σας.

• Μειώστε σταδιακά την πρόσληψη γάλακτος για μια εβδομάδα έως ότου το παιδί σας να καταναλώνει όχι περισσότερο από περίπου 500 mL την ημέρα. Αυτό παρέχει αρκετό ασβέστιο για δυνατά οστά, ενώ ενθαρρύνει το παιδί σας να δοκιμάσει άλλα τρόφιμα.
• Προσφέρετε γάλα μόνο μετά τα γεύματα και μόνο αφού το παιδί σας φάει κάποιο στερεό φαγητό.
• Μην δίνετε γάλα ως σνακ ή γλυκό (Δείτε επίσης Ετοιμάστε ισορροπημένα σνακ για τα νήπια).
• Μην δίνετε στο παιδί σας μπιμπερό πριν τον ύπνο ή στους μικρούς υπνάκους μέσα στην ημέρα. Το μικρό σας θα αρχίσει να μαθαίνει να ηρεμεί χωρίς γάλα γύρω στους 4 - 6 μήνες. Αν παρατηρήσετε προβλήματα ύπνου, προσφέρετε ένα μπιμπερό γεμάτο με νερό.

Να κάνετε το νερό το προτιμώμενο ποτό του παιδιού σας

Το νερό προσφέρει πολλά οφέλη για το παιδί σας, τώρα και για όλη του τη ζωή. Είναι χωρίς θερμίδες, οπότε δεν μειώνει την όρεξή του. Ενυδατώνει όλο το σώμα και καθαρίζει τα δόντια ανάμεσα στα γεύματα, βοηθώντας στην πρόληψη της τερηδόνας. Ακολουθούν μερικές συμβουλές για να κάνετε τη μετάβαση.

• Προσφέρετε μόνο νερό ανάμεσα στα γεύματα (όχι γάλα).
• Αντικαταστήστε τα μπιμπερό με κούπες με πώμα. Αυτό είναι ένα υγιεινό βήμα που μπορείτε να κάνετε μεταξύ 6 και 12 μηνών, ανεξάρτητα από τις διατροφικές προτιμήσεις του παιδιού σας.
• Κρατήστε μια κούπα με δροσερό νερό σε εύκολη πρόσβαση, ώστε το παιδί σας να μπορεί να πίνει όποτε θέλει.
• Αν το παιδί σας έχει μια πάθηση που καθιστά απαραίτητη τη χρήση μπιμπερό, γεμίστε τα με νερό.

Περισσότερες συμβουλές για να ξεπεράσετε την εξάρτηση από το γάλα

• Μην ενδίδετε και δίνετε γάλα, για να καλύψετε την στενοχώρια ή τον θυμό του παιδιού. Μπορεί να παραλείψει μερικά γεύματα σε ένδειξη διαμαρτυρίας, αλλά η πείνα θα το αναγκάσει να δοκιμάσει νέα τρόφιμα.
• Εμπιστευτείτε ότι το παιδί σας θα φάει. Το κέντρο πείνας του εγκεφάλου μας λέει πότε χρειαζόμαστε ενέργεια. Αυτή η παρόρμηση είναι το κλειδί για να ξεπεραστεί η εξάρτηση από το γάλα.
• Θυμηθείτε ότι ο ρόλος σας είναι να επιλέξετε ποια τρόφιμα και ποτά να προσφέρετε στο παιδί σας. Το παιδί σας επιλέγει πόσο θα φάει και θα πιει.
• Προσφέρετε στερεά τροφή που αρέσει ήδη στο παιδί σας. Εισάγετε νέες επιλογές, εστιάζοντας σε ένα νέο τρόφιμο κάθε φορά.
• Μερικά μικρά παιδιά χρειάζονται αρχικά πιο μαλακά τρόφιμα. Παρατηρήστε πώς το παιδί σας μασάει και καταπίνει και κάντε τις απαραίτητες προσαρμογές.
• Σκεφτείτε τις βιταμίνες. Μια πολυβιταμίνη κατάλληλη για την ηλικία του δύο φορές την εβδομάδα μπορεί να συμπληρώσει τη διατροφή του παιδιού σας, ενώ η διατροφή του βελτιώνεται. Προσθέστε συμπλήρωμα σιδήρου αν το παιδί σας δεν τρώει τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο, όπως κρέας, τόφου ή φασόλια. Συζητήστε με τον/την παιδίατρο του παιδιού σας.

Συμβουλές για την προώθηση της υγιεινής διατροφής στα παιδιά σε όλες τις ηλικίες και τα αναπτυξιακά στάδια

• Αποφύγετε την πίεση γύρω από το φαγητό. Μην αναγκάζετε το παιδί σας να φάει συγκεκριμένα τρόφιμα ή να του καθορίζετε πόσο πρέπει να φάει. Εμπιστευτείτε ότι θα παίρνει την ενέργεια που χρειάζεται.
• Μην το τιμωρείτε για την άρνηση να δοκιμάσει κάτι καινούριο. Πείτε τους ότι το προσφέρετε, επειδή το θεωρείτε νόστιμο, αλλά αφήστε τους να επιλέξουν (Μπορείτε πάντα να δοκιμάσετε ξανά).
• Αποφύγετε τις συμφωνίες και τα κηρύγματα. Αυτό μετατρέπει το φαγητό σε πηγή στρες για όλους. Οι συνεχείς μάχες μπορούν να κάνουν τις διατροφικές συνήθειες του παιδιού ακόμη χειρότερες. Κανείς δεν κερδίζει σε μια διαμάχη δύναμης που αφορά το φαγητό.

Πότε να συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο του παιδιού σας

Αφού ακολουθήσετε αυτές τις νέες ρουτίνες για περίπου ένα μήνα, η εξάρτηση του παιδιού σας από το γάλα θα αρχίσει να μειώνεται. Μπορεί ακόμη και να εξαφανιστεί οριστικά! Πρόσθετο όφελος: το άγχος σας, επίσης, θα μειωθεί.

Φροντίστε να συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο αν:

• Η εξάρτηση του παιδιού σας από το γάλα δεν αλλάζει εντός ενός μήνα από την εφαρμογή αυτής της συμβουλής.
• Δεν τρώει πολύ περισσότερα στερεά τρόφιμα μετά από περίπου δύο μήνες.
• Αισθάνεστε ότι το παιδί σας χρειάζεται να δει τον/την γιατρό.
• Έχετε άλλες ερωτήσεις ή ανησυχίες.

Μην ξεχνάτε ότι…

Η εξάρτηση από το γάλα είναι συχνή μεταξύ νηπίων και παιδιών προσχολικής ηλικίας. Μην κατηγορείτε τον εαυτό σας — αλλά λάβετε μέτρα για να τη διορθώσετε. Προετοιμαστείτε για μερικές μάχες, αλλά εμπιστευτείτε ότι το παιδί σας θα νιώσει αρκετά πεινασμένο για να αρχίσει να δοκιμάζει μια ποικιλία τροφίμων και ποτών. Αν εξακολουθείτε να ανησυχείτε, ζητήστε επιπλέον συμβουλές από τον/την παιδίατρο ή τον οικογενειακό σας γιατρό.