Όταν τα παιδιά έχουν ηπατίτιδα, σημαίνει ότι πάσχουν από «φλεγμονή του ήπατος». Η ηπατίτιδα συχνά προκαλείται από ιό. Στην Ελλάδα, οι πιο συνηθισμένοι ιοί που την προκαλούν είναι η ηπατίτιδα Β και η ηπατίτιδα C, ενώ η ηπατίτιδα Α μπορεί, επίσης, να προκαλέσει κρούσματα.

Άλλοι ιοί μπορούν, επίσης, να προκαλέσουν ηπατίτιδα, όπως και διάφορα φάρμακα, τοξίνες, η κατανάλωση αλκοόλ, τα ναρκωτικά και άλλα ιατρικά προβλήματα.

Παρακάτω θα δείτε τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς σχετικά με τους τύπους της ηπατίτιδας, τις αιτίες, τα συμπτώματα και τη θεραπεία. Επίσης, θα ενημερωθείτε για τους τρόπους πρόληψης και προστασίας από τους ιούς της ηπατίτιδας.

Οξεία και χρόνια ηπατίτιδα: ποια είναι η διαφορά;

Η οξεία ηπατίτιδα εμφανίζεται σε ένα προηγουμένως υγιές παιδί, χωρίς προϋπάρχουσα ηπατική βλάβη. Οι κύριες αιτίες οξείας ηπατίτιδας στα παιδιά είναι τα φάρμακα και οι λοιμώξεις.

Τα παιδιά με χρόνια ηπατίτιδα μπορεί να παρουσιάζουν σημεία προχωρημένης ηπατικής νόσου, όπως κίρρωση, αιμορραγία, συσσώρευση υγρών (ασκίτη) και ανεπαρκή πρόσληψη βάρους.

Συχνές αιτίες οξείας ηπατίτιδας
Ιός	Πώς μεταδίδεται	Χρονικό διάστημα από την έκθεση μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων	Πρόγνωση	Υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο;
Ηπατίτιδα Α	Μολυσμένα τρόφιμα / πόσιμο νερό	15-40 ημέρες	Αναμένεται πλήρης ανάρρωση	Ναι
Ηπατίτιδα Β	Αίμα, βελόνες, σεξουαλική επαφή	50-180 ημέρες	90% των νεογνών αναπτύσσουν χρόνια λοίμωξη 10% των μεγαλύτερων παιδιών αναπτύσσει χρόνια λοίμωξη	Ναι
Ηπατίτιδα C	Αίμα, βελόνες	2-6 μήνες	70-80% των οξέων λοιμώξεων γίνονται χρόνιες Τα νέα φάρμακα είναι αποτελεσματικά στη θεραπεία σε 95%-98% των παιδιών	Όχι
Ηπατίτιδα D	Αίμα, βελόνες, σεξουαλική δραστηριότητα	Ασαφές, καθώς πρόκειται για ταυτόχρονη λοίμωξη με την ηπατίτιδα Β	Σπάνια Επιδεινώνει τη λοίμωξη από ηπατίτιδα Β	Όχι
Ηπατίτιδα Ε	Μολυσμένα τρόφιμα / νερό	5-60 ημέρες	Σπάνια Αναμένεται πλήρης ανάρρωση, αλλά η λοίμωξη μπορεί να είναι σοβαρή σε έγκυες γυναίκες	Όχι
Ιός Epstein-Barr (EBV)	Επαφή με σωματικά υγρά, ειδικά με το σάλιο	Εβδομάδες-μήνες	Συχνή λοίμωξη που προκαλεί λοιμώδη μονοπυρήνωση (γνωστή επίσης ως ασθένεια του φιλιού) Σπάνια μπορεί να προκαλέσει ηπατίτιδα Αναμένεται πλήρης ανάρρωση	Όχι
Κυτταρομεγαλοϊός (CMV)	Επαφή με εκκρίσεις του σώματος	Εβδομάδες-μήνες	Πολύ συχνό, πάνω από 50% των ενηλίκων ηλικίας 40 ετών έχουν νοσήσει από τον ιό, ο οποίος σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις προκαλεί ηπατίτιδα Αναμένεται πλήρης ανάρρωση	Όχι
Αδενοϊός	Σταγονίδια στον αέρα (π.χ. βήχας ή φτάρνισμα): μολυσμένα νερά – όπως πισίνες και λίμνες	Μέρες-εβδομάδες	Συχνή λοίμωξη, που σε σπάνιες περιπτώσεις προκαλεί ηπατίτιδα Αναμένεται πλήρης ανάρρωση	Όχι

Τα σημεία και τα συμπτώματα της οξείας ηπατίτιδας στα παιδιά περιλαμβάνουν:

Σκουρόχρωμα ούρα
Ανοικτόχρωμα (αποχρωματισμένα) κόπρανα (
Κνησμό (φαγούρα στο δέρμα)
Κίτρινο δέρμα ή μάτια (ίκτερος)
Κόπωση
Πυρετό >38°C
Ναυτία ή εμετό
Κοιλιακό πόνο
Απώλεια όρεξης
Πόνο στις αρθρώσεις

Τα παιδιά μπορεί, επίσης, να μην παρουσιάζουν συμπτώματα. Αν ανησυχείτε ότι το παιδί σας έχει κάποιο από αυτά τα συμπτώματα ή έχει γνωστή επαφή με κάποιον που πάσχει από ενεργή ιογενή ηπατίτιδα, καλέστε τον/την παιδίατρό σας.

Για τη διάγνωση της οξείας ηπατίτιδας, ο/η παιδίατρός σας μπορεί να ζητήσει εξετάσεις αίματος για να ελέγξει για ηπατίτιδα. Αν τα αποτελέσματα δείξουν ότι πράγματι το παιδί σας έχει ηπατίτιδα, το παιδί σας μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω εξετάσεις αίματος και υπερηχογράφημα κοιλίας.

Ποια είναι η θεραπεία για την ηπατίτιδα;

Η θεραπεία εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία της ηπατίτιδας. Αν το παιδί σας έχει ηπατίτιδα λόγω λοίμωξης, η θεραπεία είναι γενικά υποστηρικτική: ξεκούραση, καλή ενυδάτωση και υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στον ιό. Συζητήστε με τον/την παιδίατρό σας πριν χορηγήσετε φάρμακο χωρίς ιατρική συνταγή για τον πόνο ή τον πυρετό, καθώς φάρμακα όπως η παρακεταμόλη μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα. Αν η ηπατίτιδα προκλήθηκε από φάρμακο, συζητήστε με τον/την παιδίατρό σας σχετικά με τη διακοπή της λήψης αυτού του φαρμάκου. Σπάνια, αν η φλεγμονή του ήπατος είναι σοβαρή, μπορεί να οδηγήσει σε ηπατική ανεπάρκεια, η οποία ενδέχεται να απαιτήσει μεταμόσχευση ήπατος.

Ποιες είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ηπατίτιδας;

Τα περισσότερα παιδιά με ηπατίτιδα που οφείλεται σε ιούς ή φάρμακα αναρρώνουν πλήρως. Αν και σπάνιο, μπορεί να εμφανιστεί χρόνια ηπατίτιδα σε περιπτώσεις λοίμωξης από ηπατίτιδα Β ή C ή αν υπάρχει υποκείμενη ασθένεια, οπότε το παιδί θα χρειαστεί να παρακολουθείται από Ιατρό.

Πώς μπορώ να προλάβω την ηπατίτιδα;

Υπάρχουν εμβόλια για την προστασία των παιδιών από δύο από τους πιο συνηθισμένους τύπους ιών: Ηπατίτιδα A και Ηπατίτιδα B.

Εμβόλια για την πρόληψη της λοίμωξης από ιούς ηπατίτιδας

Το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β χορηγείται συνήθως σε 3 δόσεις σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων. Το εμβόλιο για την ηπατίτιδα Β προστατεύει, επίσης, από την ηπατίτιδα D, καθώς δεν μπορεί κανείς να νοσήσει από ηπατίτιδα D χωρίς να υπάρχει λοίμωξη από ηπατίτιδα Β.

Το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Α (σειρά 2 δόσεων) συνιστάται σε νήπια 2-6 ετών, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων. Ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Α είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς κατά καιρούς καταγράφονται υψηλά ποσοστά λοίμωξης από ηπατίτιδα Α, αλλά και για όσους ταξιδεύουν σε περιοχές όπου η ασθένεια είναι ενδημική.

Άλλοι τρόποι πρόληψης ή αποφυγής της ηπατίτιδας

Κατά την κατανάλωση φαγητού και ποτού: Πλύνετε τα χέρια με σαπούνι και καθαρό νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα. Η ηπατίτιδα μεταδίδεται μέσω των τροφίμων, γι' αυτό το συχνό πλύσιμο των χεριών κατά την προετοιμασία γευμάτων είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα παιδιά και τους φροντιστές. Μην μοιράζεστε μαχαιροπίρουνα ή φαγητό και αποφεύγετε μολυσμένα τρόφιμα και νερό.
Στον παιδικό σταθμό: Βεβαιωθείτε ότι o παιδικός σταθμός του παιδιού σας εφαρμόζει σωστό πλύσιμο χεριών, ειδικά μετά την αλλαγή πάνας και κατά την προετοιμασία φαγητού.
Πριν από ταξίδι σε άλλες χώρες: Συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο σχετικά με τον κίνδυνο ηπατίτιδας και τις απαραίτητες προφυλάξεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο/η παιδίατρός σας μπορεί να συστήσει εμβολιασμό κατά της ηπατίτιδας Α πριν από το ταξίδι.
Στο σπίτι: Φυλάξτε τα φάρμακα κλειδωμένα και μακριά από τα παιδιά και πάντα ελέγχετε τις ετικέτες και τις οδηγίες δοσολογίας πριν δώσετε φάρμακο στο βρέφος ή το παιδί σας.